Wiki

Giáo trình BIM (Building Information Modelling) cơ bản

Giáo trình BIM (Building Information Modelling) cơ bản

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (13.91 MB, 183 trang )

2016
BIM CHO NGƯỜI
NGƯ MỚ
ỚI HỌC

Tác giảả: Mr. Tal – Ketcau.com
Biên soạn: anhductran
Chia sẻ: www.GTC.edu.vn

MỤC LỤC
1. TỔNG QUAN ………………………………………………………………………………………………… 1
2. Common Data Environment (CDE) ……………………………………………………………………. 3
3. Common Data Environment – Các lựa chọn …………………………………………………………. 8
4. Thông tin là tất cả …………………………………………………………………………………………. 9
5. Augmented Reality (AR) – Công nghệ tăng cường thực tế …………………………………….. 14
6. BIM Level 2 ……………………………………………………………………………………………….. 18
7. BIM 3D, 4D ………………………………………………………………………………………………… 22
8. Dự toán 5D ………………………………………………………………………………………………… 40
9. BIM Content ………………………………………………………………………………………………. 43
10. BIM Protocols……………………………………………………………………………………………… 44
11. Employer’s Information Requirement (EIR) ……………………………………………………….. 47
12. BIM Execution Plan (BEP) – Kế hoạch Triển khai BIM ………………………………………….. 58
13. Quản lý dữ liệu – Data management – dRofus ……………………………………………………. 66
14. Các loại mô hình 3D …………………………………………………………………………………….. 73
15. Phần mềm cho 3D Design……………………………………………………………………………… 79
16. BIM Capacity Assessment ……………………………………………………………………………… 85
17. BIM for Analysis and Simulation – BIM cho phân tích và mô phỏng ………………………… 91
18. BIM Standard – Tiêu chuẩn BIM ……………………………………………………………………. 102
19. Revit Template………………………………………………………………………………………….. 108
20. Point Cloud ………………………………………………………………………………………………. 121

21. Viewer …………………………………………………………………………………………………….. 134
22. BIM Field – BIM Thực địa, BIM Công trường ……………………………………………………. 141
23. Tóm tắt …………………………………………………………………………………………………… 150
24. COBie – BIM ngắn và dài hạn ……………………………………………………………………….. 157
25. Lifecycle BIM ……………………………………………………………………………………………. 172
26. Kết luận …………………………………………………………………………………………………… 180

1. TỔNG QUAN
Lướt mộtt vòng trên google tiếng
ti
việt thì mình cảm thấyy các trung tâm BIM đ
đều chủ yếu
dạy phần mềm như
ư Revit, Naviswork, Tekla… mà không thấy
th y cours nào vvề nói về quy
trình BIM cả. Đọc một lượtt mình cũng
c
thấy có ít bài nói đến
n các bư
bước cụ thể để thực hiện
BIM trong một dự án.
Dạo này rãnh rỗi, mình lọ mọ chém một chút về quy trình BIM, kèm theo m
một số hướng
dẫn chi tiết thực hiện
n BIM như thế
th nào. Hy vọng mang đến
n cho các b
bạn trẻ cái nhìn tổng
quan, cụ thể và thực tiển

n hơn về
v BIM.
Phần lớn các ví dụ hoặcc tài liệu
li sẽ chủ yếu theo tiêu chuẩn
n Anh và đ
để đạt được BIM Level
2, tại vì mình chỉ biếtt BIM ở Anh . Hơn nữa, hiện tại trên thế giớ
ới, về mặt quản lý nhà
nước thì Anh là nước có bộ
ộ tiêu chuẩn thực hiện BIM tiên tiến nhấ
ất nên các bạn đừng sợ
kiến thức sẽ bị lạc hậu.
Cũng nói lun là mình cũng
ũng ít dùng
d
tiếng việt để làm việc kỹ thuậtt nên ch
chắc chắn từ ngữ sẽ
khá lộn xộn và thỉnh thoảng
ng tối
t nghĩa, hy vọng các bạn đọcc xong góp í đ
để mình sửa.
Định nghĩa BIM là gì các bạ
ạn có thể tìm thấy ở khắp nơi, các bạn
n ssẽ cực nhàm chán nếu
mình nhắc lại ở đây. Nên theo mình
m
tại đây chỉ nên nghĩ đơn giản
n BIM là quá trình ttạo,
quản lý và sử dụng
ng thông tin cho dự

d án xây dựng.
BIM là công nghệ.
Mình nghĩ các bạn
n trên ketcau đa phần
ph là kỹ sư, thường
ng thích cái gì ccụ thể và công nghệ
nên mình bắt đầu bằng
ng cái hình này:

Hàng thứ nhấtt là các giai đoạn
đo thực hiện một dự án xây dựng ở Anh h
hiện tại. Cái này chắc
không khác ở VN là mấy,, nôm na là có 8 giai đoạn.
đo
Giai đoạn
n 0 và 1 là b
bắt đầu hình thành
dự án nên chủ yếu là chủ đầu
đ tư chém miệng với kiến
n trúc sư hay… . Giai đoạn 2 là thiết
1

kế sơ bộ, 3-4 là kỹ thuật để chuẩn bị xây. Giai đoạn 5 là quá trình xây dựng, 6 là chuyển
giao và 7 là vận hành, blah, blah…
Bạn nào thích thì có thể tìm hiểu chi tiết các giai đoạn thì đọc thêm ở
https://www.ribaplanofwork.com/Download.aspx
Các giai đoạn thiết kế được nhắc lại ở đây để nói là áp dụng BIM sâu hay cạn, sử dụng
công nghệ gì… phụ thuộc rất nhiều vào giai đoạn thiết kế.
Các hình ở dưới là các công nghệ hoặc phần mềm mà bọn mình đang sử dụng cho mỗi

giai đoạn thiết kế tương ứng. Các bạn có thể thấy là Revit chỉ là một điểm chấm nhỏ trong
bức tranh phần mềm sử dụng trong quá trình BIM, và thường được dùng từ Stage 2 đến
4/5. Bởi thế, BIM không phải chỉ là REVIT, Navisworks hay… mà là rất rất nhiều công
nghệ và phần mềm được kết hợp và dùng chung.
Nhắc lại là đây chỉ là một trong số các phần mềm mà bọn mình lựa chọn và đang dùng.
Trên thế giới, mỗi một phân đoạn của BIM, có rất nhiều phần mềm sẵn có cho các bạn
chọn. Và hằng ngày cũng có nhiều phần mềm mới ra đời, start-up phần mềm cho BIM có
thể nói là một trong những ngạch bùng nổ nhất hiện tại. Mình nhấn mạnh điểm này để
các bạn bỏ định kiến BIM là Revit hay một phần mềm nào đấy .
Mình xin đi vào chi tiết hơn các phân đoạn phần mềm sử dụng trong BIM. Chi tiết hơn về
sử dụng phần mềm như thế nào thì mời các bạn đến trung tâm hoặc mua sách về học .

2

2. Common Data Environment (CDE)
Common Data Environment (CDE):
(CDE) cái này nằm ngay dưới ở dướii các giai đo
đoạn thiết kế và
kéo dài từ Stage 0 đến
n Stage 7.

CDE là cái quan trọng nhất,
t, là xương sống
s ng cho quá trình BIM. CDE là môi tr
trường để thu
thập, quản lý, truyền tảii và lưu trữ
tr dữ liệu (hình học và phi hình học)
c) ccủa dự án. Thông tin
mà các bên tham gia dự án tạo

t ra phải được trao đổii trên CDE. M
Mỗi dự án có duy nhất
một CDE để giúp các thành viên dự án dễ dàng cộng tác vớii nhau và tránh thông tin b
bị
trùng lặp và nhầm lẫn.
CDE thường được thiết lập
p ngay từ
t đầu của dự án (0-1), đi từ thiếtt kkế (3-4), đến thi công
(5) bàn giao (6), duy trì trong lúc vận
v hành công trình (7) và đượcc gi
giữ lại ngay cả khi công
trình bị đập bỏ. Nếu là mộtt cái CDE tốt,
t thì nó sẽ chứa tất cả các thông tin ccủa công trình.
Chắc chắn các bạn từng
ng nghe BIM giúp trao đổi
đ thông tin tốtt hơn, ccộng tác tốt hơn, thiết
kế hiệu quả hơn, thi công chính xác hơn blah blah blah… là nhờ
nh vào cá
cái này đấy ạ.
Phù phù, toàn chữ là chữ mà thú nhận
nh là viết xong vẫn thấy mơ hồ
ồ nên lấy mấy cái ví dụ
cho dễ hiểu.
Hiện tại mỗi công ty thiết lậ
ập một mạng nội bộ (intranet) để chia sẻ
ẻ file “nội bộ” với nhau..
Các công ty nhỏ tầm 10-20
20 người
ngư thì thiết lập các intranet nhỏ vvới 1 vài server nhưng
cũng phải có ngườii duy tu bảo

b dưỡng, rủi ro server bị chập điện
n hay ổ cứng đơ cũng cao.
Các công ty lớn
n thi có các Data Center to hơn nhưng để
đ nuôi độii ng
ngũ kỹ sư tin học cũng
rất tốn.
Đấy là về phần cứng,
ng, còn phần
ph
mềm nữa, dữ liệu
u trên các server n
nội bộ phần lớn đều
được quản lý theo dạng
ng thư mục
m mà mỗi khi tìm một file phảii duy
duyệt cây thư mục chết
thôi. Các công ty lớn đỡ hơn một
m tẹo nhờ có một số phần mềm
m qu
quản lý tài liệu. Túm lại,
công việc lưu trữ và quản
n lý dữ
d liệu không phải là việc của
a công ty xây d
dựng (khoa học
quản lý dữ liệu
u chưa bao giờ
gi là dễ ). Đã mất công và tiền như thế
ế nhưng hiện tại, trong

một dự án, email vẫn
n là phương tiện
ti
thông dụng nhất để các công ty trao đ
đổi file với
nhau.
Gần đây điện
n toán đám mây (cloud
(
computing) phát triển
n thì các bên chia ssẻ thông tin với
nhau qua một môi trường
ng chung như Dropbox, Google Drive, FTP… Các bên đ
đặt thông tin
(bản vẽ, sản phẩm…)
m…) lên đấy,
đ
ai cần tham khảo gì thì lên lấy về.. M
Mấy cái này tiện hơn rất
nhiều so với email nhưng
hưng mà vẫn
v
là môi trường tĩnh. Cũng là quả
ản lý thư mục và điểm
3

yếu nữa
a là nó không cho phép bạn
b theo dõi sự thay đổi trong suốtt quá trình thi

thiết kế, mà
điều này là không thể tránh khỏi.
kh Dropbox cũng tốt nhưng bạn chỉ xem được các file phổ
biến như .doc, .pdf.
df. Các file kỹ
k thuật như dwg hay revit thì thực sự bó tay. Bạn phải tải nó
về, và máy phảii cài Revit thì mới
m xem được nó là cái gì.
Bởi thế các bên tham gia thiết
thi kế vẫn theo quy trình giấy. Mỗii ông tham gia d
dự án như
kiến trúc, kết cấu, điện nướ
ớc… đều có một hộp hồ sơ (bản vẽ,, thông ssố kỹ thuật của sản
phẩm…), mỗi lần đi họp mỗ
ỗi ông mang mỗi hộp đi, thay đổi chỗ nào thì đánh dấu đỏ, dấu
xanh… Điều này dẫn đến
n nhiều
nhi khi thông tin bị mấtt mát và ông A có th
thể không sử dụng
thông tin cuốii cùng mà ông B đưa cho…
c
Đến khi hoàn công thì tạo
o một
m bản copy, quá trời là giấyy giao cho ch
chủ đầu tư, vậy là xong.
Rồi cái hộp giấy í sẽ đượcc chủ
ch đầu tư cất ở đâu đấy mà khoảng
ng 10 năm sau là không bi
biết
nó bị phủ bụi ở đâu. Nên trong quá trình

tr
vận
n hành (Stage 7), có th
thể ông bảo trì phải tự
tạo lại thông tin từ đầu,
u, ví dụ
d muốn sơn lại cái nhà thì phải tự đi đo lại diện tích các
phòng… chẳng hạn.
Vậy là BIM ra đời,
i, mà cái đầu
đ tiên là môi trường
ng thông tin chung CDE. CDE có nhi
nhiều chức
năng, để đạt đượcc Level 2 ở UK, CDE được vận hành
nh theo tiêu chu
chuẩn PAS 1192-2, dưới
đây mình giới thiệu mộtt vài chức
ch năng chính:
1. CDE trước hếtt là lưu trữ thông tin trên cloud, công trình củ
ủa các bạn sẽ được lưu
trữ ở đâu đó trên thế
th giới, trong các Data center của
a Google, Amazon… an toàn
tuyệt đối ngang vớii dữ
d liệu của các ngân hàng hay bộ quốcc phòng M
Mỹ . Bởi vì dữ
liệu ở trên mây nên các bạn
b truy có thể truy cập bất kể khi nào và ở đâu. Chỉ cần
Ipad và Internet là đủ.
đ

4

2. CDE cho phép bạn tìm kiếm dữ liệu bạn muốn một cách dàng như dùng google vậy
đó. Qua rồi cái thời đỏ mắt duyệt cây thư mục, yes

3. CDE cho phép bạn theo dõi phiên bản, ngoài việc upload một bản vẽ mới, nó giữ lại
hết tất cả các bản vẽ cũ trước đấy. Nó bảo đảm cho bạn luôn dùng thông tin mới
nhất của người khác để thiết kế và giúp bạn so sánh, theo dõi việc gì đã xảy ra

4. File Viewer trực tuyến: các CDE hiện tại cho phép bạn xem gần như được các file
phổ biến trong xây dựng như doc, pdf, xls, dwg các mô hình 3D IFC. Cái này cực kỳ
lợi hại bởi vì các bên tham gia không cần phải cài đặt quá nhiều phần mềm mà vẫn
xem được các thông tin mình cần.
Ví dụ, trên công trường, công nhân chỉ cần có cái Ipad là có thể xem được hết bản
vẽ từ 2D đến 3D để hiểu mình phải làm gì chứ không cần phải có cái Dell hay HP
Workstation cài đặt tất cả các phần mềm.

5

5. Hợp tác, kiểm
m tra và đóng dấu:
d
với việc xem được các bản
n vvẽ của đối tác, các bạn
có thể kiểm
m tra và ghi nhận
nh xét của các bạn trên tài liệu đấy

ấy m
một cách trực tuyến.
Các ghi chú này sẽ được
đư thông báo tự động cho đối tác.
Một khi quá trình kiể
ểm tra kết thúc, các bạn có thể chấp thuậ
ận bản vẽ và đóng dấu
“Release For Construction” trực
tr tuyến luôn. Vậyy là công nhân mu
muốn xây cái gì chỉ
việc vào CDE, tải bả
ản vẽ về, nếu bản vẽ có dấu
u RFC thì in ra và thi hành. N
Nếu
không thì thôi.

6

6. Nhờ các dữ liệu đượcc đặt
đ lên CDE, từ thiết kế đến
n thi công, nên đ
đến khi hoàn công,
các bạn sẽ có mộtt bộ
b hồ sơ hoàn công hoàn chỉnh, số hóa. Trong giai đo
đoạn vận
hành, các bạn quản
n lý công trình có thể
th xuấtt các thông tin ccần thiết để giúp quản
lý được tốtt hơn. Cái này thì

th đến đoạn BIM for Facility Management.

7

3. Common Data Environment – Các lựa chọn
Dưới đây mình liệt kê một số nhà cung cấp CDE phổ biến ở nước Anh. Các bạn bỏ 5-10
phút, bấm vào xem video giới thiệu sản phẩm để hiểu thêm các CDE là gì, cũng có thể
hiểu thêm thế nào là BIM mà các nước đang hướng tới. Không biết ở VN có nhà cung cấp
CDE nào chưa? Nếu chưa thì cũng là một í hay cho các start-up một khi nhà nước bắt
buộc dùng BIM một cách phổ biến hơn.


4Projects của Viewpoint. https://www.youtube.com/watch?v=tFDpoubpR3Y
Adoddle của Asite.https://www.asite.com/images/uploads…oddle%2017.mp4
Conject của Aconex https://info.aconex.com/Video-LP.html

Một vài năm gần đây, các ông lớn về phần mềm cũng bắt đầu nhảy vào CDE, ví dụ như:

Autodesk với Autodesk BIM 360 http://bim360.com/. Nhắc lại lịch sử một chút thì
các bạn Autodesk có VAULT, BUZZSAW, cũng tạo môi trường chia sẽ, làm việc

chung và quản lý dữ liệu nhưng mà sắp tới không biết VAULT, BUZZSAW đi về
đâu
Bentley với Bentley Connect, ProjectWise. ProjectWise là một sản phẩm lâu đời của
Bentley để quản lý dữ liệu. Hiện tại được phát triển thêm với thế hệ phần mềm
Connect để tạo CDE. https://www.youtube.com/watch?v=-olg6TEUExU
Trimble với Trimble Connect https://www.youtube.com/watch?v=bgaSj7YwXXE,
ông kẹ này mới vào thị trường phần mềm xây dựng nhưng thâu tóm rất nhiều các
đại gia khác khắp nơi trên thế giới như Tekla, Vico, Digital Project… với các giải
pháp cực kỳ innovation, tương lai chắc là vượt Autodesk.
Nemetschek với bim+ https://www.bimplus.net/, anh bim+ này có vẽ như là anh
mới nhất trên thị trường, ra đời đâu năm 2013 thì phải.

Phù phù, dài quá, hy vọng mua vui cho các bạn được một vài trống canh. Sẽ có phần tiếp
theo…

8

4. Thông tin là tấtt cả
c
Thông tin là tất cả
OK, đến đây thì xem như
ư mình
m
có một môi trường
ng CDE ngon lành cành đào đ
để trao đổi
thông tin. Vậy bây giờ chắcc phải
ph nói một chút về thông tin – Information – cái quan trọng
nhất trong quá trình BIM.

BIM = Building Information Modeling
Chữ Building thường đượcc dịch
d
là (1) “công trình – danh từ” – BIM = Mô hình Thông tin
Công trình. Nhưng Building
g cũng
c
có thế hiểu là (2) “Đang xây dựng
ng – động từ” – BIM =
Xây dựng Mô hình Thông tin. Mình nghĩ
ngh các bạn nên hiểu
u theo 2 cách luôn cho sành đi
điệu
= Xây dựng
ng Mô hình Thông tin Công trình.
Trong BIM, Information là tất
t cả. Information thì có nhiều kiểu,
u, nhưn
nhưng để trách rắc rồi
mình nghĩ trong BIM nên
ên phân ra làm 2 loại
lo là đủ:
1. Thông tin hình họcc (geometry):
(geometry) là những gì sờ mó được, gầ
ần xây dựng hơn thì là
những cái xây lắp
p được.
đư
2. Thông tin phi hình học
h (data) hay dữ liệu: là những thứ chỉ đọc mà không sờ như

đặc tính sản phẩm,, thông số
s kỹ thuật…
Trong mộtt mô hình BIM thì phần
ph
lớn cái Data sẽ được liên kếtt vvới Geometry kiểu như
Phần hồn liên kết với Phần
n xác vậy
v đó.
Hơi lằng nhằng, nhĩ? Ráng thêm 2 cái hình nữa
n rồi sẽ kiếm ví dụ.

9

Hình này là theo thống
ng kê ở Anh về phân bổ giá trị trong vòng đờ
ời của một dự án. Theo
đấy các bạn làm thiết kế (KTS, KS…) lằng
l
nhà lằng nhằng
ng nhưng ch
chỉ chiếm có 3% giá trị
công trình. Các nhà thầu
u dãi nắng
n
dầm sương nhiều khi đổ máu ch
chết người nhưng cũng
chỉ chiếm có 17% giá trị.. Tức
T là phần hình học hay xây lắp chắcc ch
chỉ khoảng 20%… 80%

còn lại dành cho các bạn
n vận
v hành, ngồi mát ăn bát vàng, nhễ.. Mà đ
để vận hành tốt, các
bạn này rất cần
n các thông tin phi hình học.
h
Túm lại,
i, hơi dông dài nhưng đ
để thấy là các
thông tin phi hình học nó rấ
ất rất có giá trị.
Cái hình tiếp theo sẽ làm các bạn
b Kiến trúc sư và Kỹ sư kết cấu
u bu
buồn hơn nữa. Hình này
song kiếm hợp bích vớii hình trên để khẳng định
nh thêm là các thông tin hình h
học giảm dần
sự quan trọng
ng trong vòng đời công trình và dĩ nhiên ngược lại,
i, các d
dữ liệu phi hình học
càng về sau càng quan trọng.
ng.

Đấy các bạn có thể thấyy là cái các bạn
b có thể sờ được thường chả đáng là bao so với cái
không sờ được .
Ví dụ cho dễ hiểu nhất là lấ

ấy 2 cái family trong Revit ra so sánh vớii nhau. Hình th
thứ nhất là
family gốc của một dầm
m chữ
ch nhật trong Revit. Các bạn
n có th
thể thấy là trong phần
Properties, ngoài kích thướcc bxh ra, còn lại
l có rất ít dữ liệu (data).

10

Nếu đem so với một cái dầm
m đã
đ được tùy biến là thêm vào rất nhiề
ều data, các bạn có thể
thấy là nó quá trời luôn, đấ
ấy là mình còn chưa kéo hết xuống. Ví dụ
ụ ngoài kích thước hình
học, ngườii ta còn thêm vào:
11

1. Khối lượng thép để bốc khối lượng, vật liệu, cường độ… để làm giá 5D.
2. Thông tin về nhà sản xuất, email liên lạc để khi có chuyện gì như bị bễ, bị gãy thì
còn biết ai mà liên lạc
3. Họ còn thêm cả tiêu chuẩn dùng để tính dầm, đưa cả moment tới hạn để sau này
lỡ tải trọng có thay đổi thì họ có dữ liệu để kiểm tra lại dầm.
4. …

5. …
Nói chung là rất nhiều thông tin đi kèm để có thể khai thác trong suốt vòng đời của công
trình phù hợp với nhu cầu của người sử dụng. Nhiều điều mà người ta không thể làm
được chỉ với các thông tin từ cái dầm cơ bản của Autodesk.
Bọn mình hay nói đùa là mô hình BIM mà chỉ có thông tin hình học, không có hoặt rất ít
thông tin phi hình học đính kèm thì như là xây nhà lên nhưng không hoàn thiện.

Xem Thêm:  Quán bún đậu mắm tôm ở Hà Nội: Trung Hương, Hàng Khay, Nghĩa Tân

Xem thêm :  Cách làm đu đủ ngâm mắm nêm đơn giản tại nhà cho bữa cơm thêm đậm vị

Hoặc như là đang nhìn hình sáp ở bảo tàng Madame Tussauds vậy, đẹp thì đẹp nhưng chỉ
toàn sáp, chả có cảm giác gì khi sờ vào. Hoặc là kiểu tham đẹp nên chọn gái có bộ mặt
đẹp nhưng tính tình đơn điệu, chả có gì hay ho thay vì lấy cô chỉ cần ưa nhìn nhưng nội
tâm phong phú dzậy á. Nhĩ nhiên nếu được cả hai thì tốt .

12

Tóm lại,
i, trong quy trình BIM, các bạn
b
phải tâm niệm Thông tin, Thông
tin và Thông tin.

13

5. Augmented Reality (AR) – Công nghệ tăng cư
cường thực tế
Mấyy cái post trên khá là khái quát chỉ
ch để nhấn mạnh
nh là thông tin và trao đ
đổi thông tin là

xương sống của
a BIM. Còn làm sao để tạo
o thông tin (BIM Content), qu
quản lý thông tin, BIM
hoạt động theo tiêu chuẩn,
n, quy trình gì, các Level của
c BIM… tứcc là ccụ thể hơn để thực
hành được mình sẽ trình bày sau. Chứ
Ch nhiều quá sợ tẩu hỏa nhập
p ma m
mất .
Nói chuyện lý thuyết chẳng
ng bao giờ
gi là đề tài hấp dẫn cả. Trở về giớ
ới thiệu cộng nghệ cho
thư giãn vậy. Quay trở lạii cái hình ở post đầu tiên thì công nghệ đư
được dùng tiếp theo sau
CDE là Augmented Reality (AR) = Tăng cường

thực tế, mình thấyy trên m
một số web tiếng
việt dịch là thế .

Tăng cường thực tế AR là công nghệ
ngh dùng để chèn thêm các thông tin ssố (digital
information) – như là hình
ình ảnh, mô hình 3D hay video – vào môi trư
trường thực (real-time
environment). AR thêm và xếp
x

chồng các vật thể ảo lên một mộ
ột cái nhìn của thế giới
thật, bởi vậy mới gọi là bổ sung hay tăng cường

thực tế.
Lấy minh họa là trò chơi
ơi Pokemon đang cực
c hót mà chắc là có nhiều
ub
bạn đang chơi cho dễ
hiểu. Sự việc chỉ đơn giản
n là bạn
b
đưa điện thoại của mình chiếu
u lên bãi đất trống bên
hông nhà, thế nào tự dưng xen lẫn
l giữa cây cỏ (thế giới thực) lạii có thêm chú Pokémon
3D (vật thể ảo) dễ thương hiện
hi ra để bạn săn. Gập điện thoại lạii thì ch
chả thấy Pokemon
đâu mà cây cỏ xung quanh thì vẫn
v thật như thế, như là ma vậy.

14

Vậy công nghệ này dùng thế
th nào trong xây dựng?
Bi giờ các bạn nghĩ thế nào nếu
n thay chú Pokémon í bằng phối cả

ảnh 3D của công trình?
Kịch bản là các bạn dẫn
n khách hàng ra bãi đất mà dự án muốn
n xây và đưa iPad lên. Đáng
nhẽ bình thường
ng thì trên iPad chỉ
ch hiện ra mảnh đất vớii các nhà xung quanh (môi trư
trường
thực) thôi. Nhưng sang chả
ảnh thế nào, lần này tất cả mọi người đề
ều thấy căn nhà tương
lai (đối tượng ảo) nằm gọ
ọn gàng trên mảnh đất, xen lẫn vớii các ccông trình thật xung
quanh, whao !!!.

Trong giai đoạn thiết kế sơ bộ
b (Stage 0-2), kiến trúc sư thường
ng ch
chỉ cần dựng hình khối
hay tạo vào ảnh phối cảnh…
nh… của
c các phương án bằng các phần
n m
mềm dựng hình nhanh
SketchUP, 3dsMax, Rhino,… rồi
r trình cho chủ đầu tư xem.
Nếu áp dụng công nghệ này, thì như
nh ý tưởng ở trên, các bên có thể
ể cùng nhau ra thực địa
để xem công trình tương

ương lai ra sao và tương tác thế
th nào vớii môi trư
trường xung quanh. Điều
này giúp các bên chọn
n phương án tốt
t hơn nên rút ngắn được thờii gian thi
thiết kế.
Các bạn chịu khó bỏ 1 phút 13 giây để
đ xem cái video dưới đây để hi
hiểu thêm vấn đề
https://www.youtube.com/watch?v=0RrYN4PHvoY

15

Xa hơn một chút, mộtt khi thiết
thi kế được chi tiết hơn, các căn hộ đư
được thiết kế xong trên
bản vẽ. Đấyy là lúc các các bạn
b bán hàng làm việc. Thay vì chỉ đượcc xem b
bản vẽ 2D, khách
hàng chắc sẽ ấn tượng
ng hơn nếu
n được nhìn thấy căn hộ tương lai ccủa mình đẹp lung linh
bằng 3D với đầy đủ nội thấ
ất, hơn nữa lại có thể sờ sờ mó mó xoay qua xoay llại trên được,
Whao !!!

Mình có cái video phục vụ các bạn:
b

https://www.youtube.com/watch?v=KyYUJcYJzb4
Các bạn đừng nhầm
m công nghệ
ngh tăng cường thực tế (AR) này vớii công ngh
nghệ thực tế ảo
(VR). VR là bạn phảii mang bộ
b kính đặc biệt (~1000usd) rồii đi trong th
thế giới ảo 100%
luôn. Còn AR chẳng cần
n gì hết,
h
nên chả thêm tiền đầu
u tư, à quên, ch
chỉ cần điện thoại hay
máy tính bảng, mấyy cái này xem như phương tiện
ti có sẵn.
Sở dĩ AR là một phần của
a BIM bởi
b vì AR cũng chỉ khai thác mô hình mà các b
bạn tạo ra lúc
thiết kế. Nôm na là (1) bạn
n tạo
t mô hình bằng
ng Revit, Archicad hay b
bất kì như thiết kế bình
thường,
ng, (2) upload mô hình đấy lên trang web của công ty có dịch
ch vvụ AR, (3) cài phần
16

mềm của họ lên điện thoại hay máy tính bảng, (4) gắn mô hình ảo của bạn với một vật
thể hay địa điểm thật nào đấy, vậy là (5) khi bạn chiếu điện thoại vào vật thể đấy là mô
hình ảo sẽ hiện ra cùng với thực tế xung quanh. Dễ như là chơi Pokémon vậy đó.
Hiện tại, có một số nhà cung cấp AR vừa tầm là:
1. Augment, http://www.augment.com/augmented-reality-architecture/, ông anh này
hay lắm, hiện cho đăng ký thử miển phí 30 ngày, bạn nào muốn thì thử ngay đi, chỉ
cần một mô hình, một iphone hay ipad hay android cực kỳ thú vị.
2. Seeable, http://seeable.co.uk/augmented-reality-from-bim/
3. AR-media, http://www.armedia.it/
Mình nghĩ tương lai, cùng với BIM, công nghệ này sẽ được ứng dụng nhiều bởi vì nó khai
thác được thông tin từ BIM một cách đơn giản, hiệu quả và tiết kiệm.
Giải trí cuối tuần cho các bạn muốn xem thêm về AR, tin mình đi, các bạn sẽ thấy rất vui
và bất ngờ, 1 phút 23 giây thôi
https://www.youtube.com/watch?v=dwt-mgxq_ao

17

6. BIM Level 2
Nói chuyện
n thông tin, công nghệ,
ngh gái gú nhẹ nhàng vậy là đủ rồii ha, bây gi
giờ không thể
vòng vo trốn tránh đượcc nữa,
n
nói chuyện nghiêm túc thôi. Ở bài đ
đầu mình có nói sơ là
mình muốn giới thiệu vớii các bạn
b trẻ BIM Level 2 của Anh, vậyy nó là cái gì

gì?
Quay lại lịch sử một tẹo
o thì sau của
c khủng hoảng xây dựng
g vào năm 2007
2007-2010, hình như
quê ta cũng có bị thì phải,
i, bất
b động sản vỡ bong bóng gì gì đó. Chính ph
phủ Anh quyết định
đầu tư vào xây dựng hiệu
u quả
qu hơn, và một trong những việcc đó là h
họ muốn áp dụng công
nghệ thông tin vào xây dự
ựng, vậy là họ thành lập các nhóm làm vi
việc về BIM, BIM Task
Group http://www.bimtaskgroup.org.
http://www.bimtaskgroup.org Nhiệm vụ của
a group là thành llập các tiêu chuẩn để
hướng dẫn sử dụng BIM để
ể các bên tham gia biết cụ thể BIM nó là cái chi chi, quy
quyền và
nghĩa vụ cụ thể của
a mình là gì trong quy trình BIM. Chứ
Ch cứ như trư
trước đây, mỗi ông ra
khơi với cái thuyền
n tên BIM của
c mình nhưng không biết khi nào cập

pb
bến và ở đâu .
Họ đặt ra lộ trình là đến
n tháng 04 năm 2016 thì
th các “dự án công” ph
phải đạt được BIM Level
2. Các ông tư nhân thìì tùy. Cái hình dưới
d
đây giới thiệu sơ về các Level ccủa BIM được định
nghĩa trong các tiêu chuẩn
n của
c
Anh, các bạn có thể thấy ở dòng Standards (BS1192,
BS8541, PAS 11192…). Họ định dựa trên các tiêu chí chính là kỹ thu
thuật sử dụng (technical),
mức độ hợp tác giữa
a các bên với
v i nhau (collaborative working), tính tương thích d
dữ liệu
(interoperable data)…

18

Theo đó thì Level 0, các bên đã dùng CAD, nhưng CAD không được chuẩn hóa
(unmanaged CAD). Ví dụ là các phần mềm CAD cơ bản quản lý đối tượng bằng Layer,
nhưng các bên đặt tên layer chẳng theo chuẩn nào cả. Ông kiến trúc đặt tên layer màu
sắc một kiểu, ông Kỹ sư cũng theo kiểu của ổng, tên layer đã trăm hoa đua nở, ngay trên
một bản vẽ nhiều khi các đối tượng giống nhau cũng không nằm trên một layer, nét của
ông dầm nhiều lúc nằm trên layer của ông cột. Đấy là mình lấy ví dụ quá lên thế để minh

họa chứ hy vọng các bạn không bị lỗi này. Đấy là kỹ thuật, còn hợp tác thì các bên chủ
yếu trao đổi bằng giấy.
Để tránh tình trạng “I’m superman” của Level 0, Level 1 bắt các bên trở thành người bình
thường hơn một tẹo là phải có tổ chức hơn (managed cad). Cốt lõi là CAD phải tổ chức
theo tiêu chuẩn BS 1192, từ việc đặt tên (naming convention) cho layer (ví dụ bản vẽ kiến
trúc thì bắt đầu bằng chử ‘A’, kết cấu thì bắt đầu ‘S’), đối tượng nào nằm trên layer của
đối tượng đấy, tên và số hiệu bản vẽ cũng phải theo thứ tự logic, tổ chức cây thư mục
cũng được chuẩn hóa… Các bạn muốn tham khảo có thể tìm BS 1192 trên mạng, nếu
không ra thì PM cho mình.
Còn về mô hình 3D, ví dụ như Revit, nếu các bạn dùng revit chỉ như là một phương tiện
để triển khai bản vẽ (drafting tool). Mô hình chỉ có các generic family mà không có thông
tin đi kèm, mô hình của bạn không giao tiếp được với mô hình của các đối tác. Welcome
to BIM Level 1
Các bạn đang làm BIM nhưng là Lonely BIM – BIM cô đơn?.
Đấy là về kỹ thuật CAD 2D & 3D và còn về hợp tác thì Level 1 cũng phải có môi trường
trao đổi file chung (CDE), có thể là trao đổi file tĩnh như google drive, dropbox… chứ
không cần ngon lành như mấy cái mình giới thiệu trên kia (Level 2).
Level 2 là quy trình bắt buộc đầu từ 04/2016, Level 2 chú trọng đến việc tích hợp dữ liệu
đa ngành (multi-disciplinary) trong thiết kế và xây dựng. Nôm na là hợp tác giữa các bên
nhiều hơn mà để hợp tác được thì dữ liệu phải được tổ chức tốt hơn.
Nếu Level 0 cho bạn tự do, Level 1 giới hạn hơn 1 tẹo (chỉ có tiêu chuẩn BS 1192-2 và BS
8541-2) thì đến Level 2 bạn phải vào khuôn khổ thực sự, hê hê, tại vì lợi ích nó nhiều
nhưng các giao thức phải tuân theo nó cũng lắm. Cái này cũng dễ hiểu thôi, làm việc một
mình cho phép mình dễ nhất dãi. Càng theo nhóm thì càng bị ràng buộc. Level 2 đòi hỏi
sự cộng tác của nhiều người, nhiều bộ môn và trong suốt một thời gian dài.
Vậy nên phải có các giao thức để bắt buộc sự hợp tác được trơn tru, hiệu quả. Và quan
trọng hơn, phải có con người chịu hợp tác với nhau và cùng hợp tác với các nguyên tắc.
Bởi thế, khi nói đến BIM người ta hay nói Con người, Công nghệ, Quy Trình.
Để đạt được Level 2 thì có các yêu cầu cơ bản là:

Các bộ môn phải sử dụng các phần mềm BIM để tạo mô hình, duy trì và sửa đổi nó
trong quá trình BIM. Phần mềm BIM không nhất thiết phải giống nhau. Ví dụ kiến
trúc sư sử dụng ArchiCAD, kết cấu sử dụng Revit Structure. Hệ thống kỹ thuật
(MEP) có thể dùng Autocad MEP.
19

Các mô hình phảii “giao tiếp”
ti
được vớii nhau (social BIM = BIM xã h
hội ), hoặc trực
tiếp với nhau (ví dụ Revit Architecture và Revit Structure) ho
hoặc bắc cầu qua phần
mềm thứ 3 thông qua mô hình liên bang (model federation – bạn nào có từ nào
hay hơn thì bổ sung), ví dụ
d các phần mềm có thể kết hợp
p đư
được nhiều mô hình vợi
định dạng gốcc như Autodesk Navisworks, Bentley Project Navigator, Tekla BIMSight
và Solibri Model Checker.
Sau khi kết hợp
p các mô hình riêng lẻ
l lại vớii nhau trong m
một mô hình liên bang
(federated model), các phần

ph mềm này cho phép xuấtt mô hình liên bang thành m
một
file khác mà cái file này lại
l bảo đảm giữ nguyên ví trí hình h
học và dữ liệu đi kèm
của
a các mô hình con ban đầu. Trong tiêu chuẩn Anh PAS-1192
1192-2, các file xuất ra từ
mô hình liên bang gọ
ọi là “mô hình biểu diễn” – model rendition.

Đấy là thông tin hình học,
c, còn các dữ
d liệu thương mại sẽ được quả
ản lý bởi một hệ thống
“hoạch định
nh tài nguyên doanh nghiệp”
nghi p” (Enterprise Resource Planning – ERP).
Một phần mềm
m ERP là cho phép tích
t
hợp phần lớn các năng của
am
một tổ chức hay doanh
nghiệp vào một hệ thống
ng duy nhất.
nh
Ví dụ thay vì phải sử dụng
ng các ph
phần mềm kế toán,

nhân sự – tiền lương, quản
n trị
tr sản xuất… song song, độc lập
p thì EPR gom ttất cả lại vào
chung 1 gói phần mềm vớii các chức
ch năng tương ứng. Lợi ích của
a ERP là các ch
chức năng sẽ
hoạt động dựa
a trên cùng một
m dữ liệu (tài nguyên công ty).
ERP là hệ thống quản trị doanh nghiệp,
nghi
vậy liên quan gì đến BIM?
Như đã nhắc lại nhiều lần,
n, BIM là thông tin, thông tin quản
qu lý đượcc (managed dat
data) và là
cơ sở dữ liệu
u tương thích (database compatible). Ví dụ
d dướii đây là các thông tin xu
xuất ra từ
mô hình Revit dưới dạng
ng Microsoft Access.

Vậy bây giờ mình có thể nhập
nh toàn bộ thông tin (cở sở dữ liệu)
u) này vào h
hệ thống ERP của
công ty là các bộ phận của

a công ty như kế
k toán, mua sắm,
m, bán hàng, qu
quản lý dự án, bảo
20

trì… có thể khai thác được. Điều này chứng tỏ là, BIM, cốt lõi là một giao diện đồ họa
(Front end) của một cơ sở dữ liệu đằng sau (database).
Bạn nào hứng thú thì search “BIM ERP integration” để tìm hiểu thêm.
Đấy là phần khái niệm, còn về tiêu chuẩn thì BIM Level 2 được mong đợi là thỏa mãn các
tiêu chuẩn và hướng dẫn sau:

1. PAS 1192-2:2013: Tiêu chuẩn kỹ thuật về quản lý thông tin cho giai đoạn đầu tư/
chuyển giao cho dự án xây dựng sử dụng BIM
2. PAS 1192-2:2014: Tiêu chuẩn kỹ thuật về quản lý thông tin cho giai đoạn vận hành
cho dự án xây dựng sử dụng BIM
3. PAS 1192-4:2014: Các yêu cầu về trao đổi thông tin sử dụng COBie – Hướng dẫn
sử dụng
4. PAS 1192-5:2015: BIM và vấn đề bảo mật
5. Giao thức BIM (tài liệu của CIC)
6. GSL – Government Soft Landing
7. dPOW – Digital Plan of Works
8. Hệ thống phân loại Uniclass2015
Level 3 là gì? Thôi, chúng mình nên dừng lại ở 2 Level để học hành cho tốt, nhĩ

.

Như thường lệ, các bạn có thể tìm thấy các tiêu chuẩn ở trên nhờ cụ google, bạn nào tìm
không được thì PM cho mình. Bài sau mình sẽ nói chi tiết hơn về các tiêu chuẩn này nhất

là phần (5 – Protocol) giao thức bởi vì nó là một trong những Keyword của BIM.
Đấy là sơ bộ về các Level BIM ở Anh. Trong cuộc bể dâu hiện tại ai không nghe nói đến
BIM thì không phải là người làm trong ngành xây dựng nên BIM sẽ là xu hướng bắt buộc
sắp tới. Có nước bắt buộc phải dùng từ trên xuống bởi chính phủ như Anh, Na Uy, Phần
Lan, UAE, Hàn Quốc, Singapore… Có một số nước thì áp dụng đi từ dưới lên. Ngay bên
cạnh quê ta, ông Singapore có các hướng dẫn về BIM rất là tiên tiến,
https://www.bca.gov.sg/bim/bimlinks.html
Singapore BIM Guide https://www.corenet.gov.sg/media/586…M-Guide_V2.pdf
BIM Essential Guide https://www.corenet.gov.sg/general/b…al-guides.aspx
Thực sự mình không biết tình hình ở VN thế nào, có bạn nào biết thì vui lòng chia sẻ. Dầu
thế nào thì thế giới càng ngày càng phẳng nên hy vọng trong 5-10 năm nữa Việt Nam ta
có thể quá độ qua Level 2 và áp dụng luôn BIM Level 3. I have dream .
Hẹn các bạn bài sau tại vì tiệc chính vẫn chưa bắt đầu… (có bạn nào lỡ đọc thì cho tí
feedback để còn điều chỉnh cho các bài sau )

21

7. BIM 3D, 4D
Bây giờ chắc các bạn thườ
ờng thấy các thuật ngữ như 3D, 4D hay 5D xu
xuất hiện thường
xuyên trên báo. Ba môn này gọi
g là ba môn phối hợp cơ bản của
a BIM (BIM Coordination).
Mình dịch tạm chữ Coordination bằng
b
Phối Hợp nhưng mà có vẻ như không chu
chuẩn lắm bởi
vì Coordination diễn

n nôm là “mang các phần
ph lại với nhau để so sánh/ki
sánh/kiểm tra để bảo đảm
các bên hoạt động đồng
ng bộ
b với nhau”. Chữ Phối hợp có vẻ không mang tính ki
kiểm tra
trong đấy. Không biết bạn
n nào có từ
t nào chuẩn hơn không?
Thực tế có thêm từ 6D nhưng hiện
hi
tại vẫn chưa được áp dụng
ng hoàn thi
thiện như các bạn
3D, 4D và 5D nên sẽ xem xét sau.
Môn đầu
u là 3D Design Coordination = Phối
Ph hợp thiết kế 3D
nhất của BIM, dễ dùng mà mang lại
l hiệu quả cao.

. Môn này là môn cơ b
bản

3D Coordination trước hếtt dùng để
đ loại bỏ các thông tin lỗi hoặcc không đ
đồng bộ trong
thiết kế và thi công, đồng
ng thời

th giúp cải tiến chất lượng thiết kế/thi
/thi công. Có một số việc
chính là:
1. Duyệt chất lượng củ
ủa từng bộ hồ sơ (bản vẽ, thông số…)
…) và ki
kiểm tra xem hồ sơ
của các bộ môn có đồng
đ
bộ với nhau không.
2. Kiểm
m tra công trình tương
t
lai so với môi trường hiện tại:
i: ví d
dụ bạn có scan 3D của
công trình hiện tại,
i, kết
k hợp dữ liệu này với mô hình dự án có th
thể thấy công trình
tương lai “có ổn”
n” không?
3. Kiểm tra xung đột,
t, va chạm
ch
giữa các bộ môn
4. Giúp cung cấp tổng
ng quan về
v không gian để tổ chức xây dựng
ng h

hợp lý, dự toán khối
lượng cho từng nhiệm
m vụ
v thi công …
5. Giúp dự báo an toàn, tổ
t chức giao thông, vận hành và bảo
o tr
trì.
PAS 1192-2 giới thiệu
u khá chi tiết
ti về phối hợp
p không gian (spatial co
co-ordinate), theo đó thì
3D Coordination là nhiệm vụ
ụ chính của 3 ông:
22

1. Phụ trách kỹ thuật (Technical Coordinator hay kỹ sư) của từng bộ môn: các ông
này chịu trách nhiệm tính và làm mô hình của từng bộ môn (ở Anh/Pháp, kỹ sư gần
như chẳng được làm mô hình, toàn giao cho các ông BIM Modeler)
2. Kiến trúc sư/Kỹ sư chủ trì thiết kế
3. Phụ trách BIM (BIM Coodinator): ông này chịu trách nhiệm làm mô hình liên bang
(federated model) như định nghĩa ở BIM Level 2 ở trên.
Chuyện dĩ nhiên là trước khi làm 3D Coordination thì phải có mô hình 3D để mà phối hợp
phỏng ạ. Việc làm mô hình như thế nào để các bên phối hợp được với nhau là một chuyện
dài lê thê. Nó thường được quy định trong Bản Kế Hoạch Triển Khai BIM (BEP = BIM
Execution Plan) của từng dự án và/hay theo Tiêu chuẩn BIM (BIM standard) của từng
công ty.
Mình đưa 2 khái niệm BIM Execution Plan (BEP) và BIM Standard một cách úp mở ở đây

Xem Thêm:  Lò nướng âm tủ loại nào tốt? Chọn Bosch hay Sakura

Xem thêm :  món ngon mỗi ngày thực đơn những món ăn hàng ngày

để các bạn các bạn hình dung từ từ. Hai đồng chí này cực kỳ quan trọng cho việc triển
khai BIM của một doanh nghiệp. Mình sẽ giới thiệu chi tiết (BIM Protocols) sau chỉ chắc
các bạn nên nhớ 2 keywords này là cực kỳ quan trọng.
Ví dụ để thực hiện việc 3D Coordination thì các bên phải đồng ý với nhau một số việc như:
1.
2.
3.
4.

Phần mềm để làm mô hình, mô hình tổ chức như sao…
Dùng Môi trường trao đổi chung nào (CDE)
Đặt tên file mô hình, theo dõi thay đổi.
Bao nhiêu ngày thì upload mô hình mới lên CDE

Rồi, (1) có nhiệm vụ-mục đích, (2) có người phụ trách và (3) có mô hình chuẩn rồi nên (4)
là tiến hành làm thôi:
1. Trước hết dùng cái mô hình 3D để bổ sung duyệt bản vẽ sẽ nhanh hơn nhiều so với
việc chỉ lật từng bản 2D hoặc bản giấy một.
Nguyên tắc của BIM là “Thông tin từ một nguồn duy nhất”, tất cả các bản vẽ 2D
đều phải được xuất từ mô hình 3D, mô hình 3D trên CDE là mô hình duy nhất nên
bạn bảo đảm bản duyệt là bản mới nhất, nếu mặt bằng đúng thì xác suất mặt cắt
cũng đúng theo cũng lớn hơn bởi vì từ một mô hình mà ra…
Cái này đơn giản và quen quá mình không dài dòng.
2. Kiểm tra xung đột (clash detection), hiện có nhiều phần mềm để tạo các mô hình
liên bang từ nhiều mô hình con để kiểm tra xung đột như Autodesk Navisworks,
Bentley Project Navigator, Tekla BIMSight và Solibri Model Checker hay ngay trong
các CDE cũng có thể làm được một cách sơ khai. Các bạn làm một vòng google để
biết thêm chi tiết.
Ví dụ cái dự án này bọn mình có đến mười mấy cái mô hình con tạo bởi các đối tác khác
nhau (kiến trúc, kết cấu, scan 3D…), tất cả được chia sẽ trên CDE – Viewpoint 4Project

cho công trình này.

23

21. Viewer …………………………………………………………………………………………………….. 13422. BIM Field – BIM Thực địa, BIM Công trường ……………………………………………………. 14123. Tóm tắt …………………………………………………………………………………………………… 15024. COBie – BIM ngắn và dài hạn ……………………………………………………………………….. 15725. Lifecycle BIM ……………………………………………………………………………………………. 17226. Kết luận …………………………………………………………………………………………………… 1801. TỔNG QUANLướt mộtt vòng trên google tiếngtiviệt thì mình cảm thấyy các trung tâm BIM đđều chủ yếudạy phần mềm nhưư Revit, Naviswork, Tekla… mà không thấyth y cours nào vvề nói về quytrình BIM cả. Đọc một lượtt mình cũngthấy có ít bài nói đếnn các bưbước cụ thể để thực hiệnBIM trong một dự án.Dạo này rãnh rỗi, mình lọ mọ chém một chút về quy trình BIM, kèm theo mmột số hướngdẫn chi tiết thực hiệnn BIM như thếth nào. Hy vọng mang đếnn cho các bbạn trẻ cái nhìn tổngquan, cụ thể và thực tiểnn hơn vềv BIM.Phần lớn các ví dụ hoặcc tài liệuli sẽ chủ yếu theo tiêu chuẩnn Anh và đđể đạt được BIM Level2, tại vì mình chỉ biếtt BIM ở Anh . Hơn nữa, hiện tại trên thế giớới, về mặt quản lý nhànước thì Anh là nước có bộộ tiêu chuẩn thực hiện BIM tiên tiến nhấất nên các bạn đừng sợkiến thức sẽ bị lạc hậu.Cũng nói lun là mình cũngũng ít dùngtiếng việt để làm việc kỹ thuậtt nên chchắc chắn từ ngữ sẽkhá lộn xộn và thỉnh thoảngng tốit nghĩa, hy vọng các bạn đọcc xong góp í đđể mình sửa.Định nghĩa BIM là gì các bạạn có thể tìm thấy ở khắp nơi, các bạnn ssẽ cực nhàm chán nếumình nhắc lại ở đây. Nên theo mìnhtại đây chỉ nên nghĩ đơn giảnn BIM là quá trình ttạo,quản lý và sử dụngng thông tin cho dựd án xây dựng.BIM là công nghệ.Mình nghĩ các bạnn trên ketcau đa phầnph là kỹ sư, thườngng thích cái gì ccụ thể và công nghệnên mình bắt đầu bằngng cái hình này:Hàng thứ nhấtt là các giai đoạnđo thực hiện một dự án xây dựng ở Anh hhiện tại. Cái này chắckhông khác ở VN là mấy,, nôm na là có 8 giai đoạn.đoGiai đoạnn 0 và 1 là bbắt đầu hình thànhdự án nên chủ yếu là chủ đầuđ tư chém miệng với kiếnn trúc sư hay… . Giai đoạn 2 là thiếtkế sơ bộ, 3-4 là kỹ thuật để chuẩn bị xây. Giai đoạn 5 là quá trình xây dựng, 6 là chuyểngiao và 7 là vận hành, blah, blah…Bạn nào thích thì có thể tìm hiểu chi tiết các giai đoạn thì đọc thêm ởhttps://www.ribaplanofwork.com/Download.aspxCác giai đoạn thiết kế được nhắc lại ở đây để nói là áp dụng BIM sâu hay cạn, sử dụngcông nghệ gì… phụ thuộc rất nhiều vào giai đoạn thiết kế.Các hình ở dưới là các công nghệ hoặc phần mềm mà bọn mình đang sử dụng cho mỗigiai đoạn thiết kế tương ứng. Các bạn có thể thấy là Revit chỉ là một điểm chấm nhỏ trongbức tranh phần mềm sử dụng trong quá trình BIM, và thường được dùng từ Stage 2 đến4/5. Bởi thế, BIM không phải chỉ là REVIT, Navisworks hay… mà là rất rất nhiều côngnghệ và phần mềm được kết hợp và dùng chung.Nhắc lại là đây chỉ là một trong số các phần mềm mà bọn mình lựa chọn và đang dùng.Trên thế giới, mỗi một phân đoạn của BIM, có rất nhiều phần mềm sẵn có cho các bạnchọn. Và hằng ngày cũng có nhiều phần mềm mới ra đời, start-up phần mềm cho BIM cóthể nói là một trong những ngạch bùng nổ nhất hiện tại. Mình nhấn mạnh điểm này đểcác bạn bỏ định kiến BIM là Revit hay một phần mềm nào đấy .Mình xin đi vào chi tiết hơn các phân đoạn phần mềm sử dụng trong BIM. Chi tiết hơn vềsử dụng phần mềm như thế nào thì mời các bạn đến trung tâm hoặc mua sách về học .2. Common Data Environment (CDE)Common Data Environment (CDE):(CDE) cái này nằm ngay dưới ở dướii các giai đođoạn thiết kế vàkéo dài từ Stage 0 đếnn Stage 7.CDE là cái quan trọng nhất,t, là xương sốngs ng cho quá trình BIM. CDE là môi trtrường để thuthập, quản lý, truyền tảii và lưu trữtr dữ liệu (hình học và phi hình học)c) ccủa dự án. Thông tinmà các bên tham gia dự án tạot ra phải được trao đổii trên CDE. MMỗi dự án có duy nhấtmột CDE để giúp các thành viên dự án dễ dàng cộng tác vớii nhau và tránh thông tin bbịtrùng lặp và nhầm lẫn.CDE thường được thiết lậpp ngay từt đầu của dự án (0-1), đi từ thiếtt kkế (3-4), đến thi công(5) bàn giao (6), duy trì trong lúc vậnv hành công trình (7) và đượcc gigiữ lại ngay cả khi côngtrình bị đập bỏ. Nếu là mộtt cái CDE tốt,t thì nó sẽ chứa tất cả các thông tin ccủa công trình.Chắc chắn các bạn từngng nghe BIM giúp trao đổiđ thông tin tốtt hơn, ccộng tác tốt hơn, thiếtkế hiệu quả hơn, thi công chính xác hơn blah blah blah… là nhờnh vào cácái này đấy ạ.Phù phù, toàn chữ là chữ mà thú nhậnnh là viết xong vẫn thấy mơ hồồ nên lấy mấy cái ví dụcho dễ hiểu.Hiện tại mỗi công ty thiết lậập một mạng nội bộ (intranet) để chia sẻẻ file “nội bộ” với nhau..Các công ty nhỏ tầm 10-2020 ngườingư thì thiết lập các intranet nhỏ vvới 1 vài server nhưngcũng phải có ngườii duy tu bảob dưỡng, rủi ro server bị chập điệnn hay ổ cứng đơ cũng cao.Các công ty lớnn thi có các Data Center to hơn nhưng đểđ nuôi độii ngngũ kỹ sư tin học cũngrất tốn.Đấy là về phần cứng,ng, còn phầnphmềm nữa, dữ liệuu trên các server nnội bộ phần lớn đềuđược quản lý theo dạngng thư mụcm mà mỗi khi tìm một file phảii duyduyệt cây thư mục chếtthôi. Các công ty lớn đỡ hơn mộtm tẹo nhờ có một số phần mềmm ququản lý tài liệu. Túm lại,công việc lưu trữ và quảnn lý dữd liệu không phải là việc củaa công ty xây ddựng (khoa họcquản lý dữ liệuu chưa bao giờgi là dễ ). Đã mất công và tiền như thếế nhưng hiện tại, trongmột dự án, email vẫnn là phương tiệntithông dụng nhất để các công ty trao đđổi file vớinhau.Gần đây điệnn toán đám mây (cloudcomputing) phát triểnn thì các bên chia ssẻ thông tin vớinhau qua một môi trườngng chung như Dropbox, Google Drive, FTP… Các bên đđặt thông tin(bản vẽ, sản phẩm…)m…) lên đấy,ai cần tham khảo gì thì lên lấy về.. MMấy cái này tiện hơn rấtnhiều so với email nhưnghưng mà vẫnlà môi trường tĩnh. Cũng là quảản lý thư mục và điểmyếu nữaa là nó không cho phép bạnb theo dõi sự thay đổi trong suốtt quá trình thithiết kế, màđiều này là không thể tránh khỏi.kh Dropbox cũng tốt nhưng bạn chỉ xem được các file phổbiến như .doc, .pdf.df. Các file kỹk thuật như dwg hay revit thì thực sự bó tay. Bạn phải tải nóvề, và máy phảii cài Revit thì mớim xem được nó là cái gì.Bởi thế các bên tham gia thiếtthi kế vẫn theo quy trình giấy. Mỗii ông tham gia ddự án nhưkiến trúc, kết cấu, điện nướớc… đều có một hộp hồ sơ (bản vẽ,, thông ssố kỹ thuật của sảnphẩm…), mỗi lần đi họp mỗỗi ông mang mỗi hộp đi, thay đổi chỗ nào thì đánh dấu đỏ, dấuxanh… Điều này dẫn đếnn nhiềunhi khi thông tin bị mấtt mát và ông A có ththể không sử dụngthông tin cuốii cùng mà ông B đưa cho…Đến khi hoàn công thì tạoo mộtm bản copy, quá trời là giấyy giao cho chchủ đầu tư, vậy là xong.Rồi cái hộp giấy í sẽ đượcc chủch đầu tư cất ở đâu đấy mà khoảngng 10 năm sau là không bibiếtnó bị phủ bụi ở đâu. Nên trong quá trìnhtrvậnn hành (Stage 7), có ththể ông bảo trì phải tựtạo lại thông tin từ đầu,u, ví dụd muốn sơn lại cái nhà thì phải tự đi đo lại diện tích cácphòng… chẳng hạn.Vậy là BIM ra đời,i, mà cái đầuđ tiên là môi trườngng thông tin chung CDE. CDE có nhinhiều chứcnăng, để đạt đượcc Level 2 ở UK, CDE được vận hànhnh theo tiêu chuchuẩn PAS 1192-2, dướiđây mình giới thiệu mộtt vài chứcch năng chính:1. CDE trước hếtt là lưu trữ thông tin trên cloud, công trình củủa các bạn sẽ được lưutrữ ở đâu đó trên thếth giới, trong các Data center củaa Google, Amazon… an toàntuyệt đối ngang vớii dữd liệu của các ngân hàng hay bộ quốcc phòng MMỹ . Bởi vì dữliệu ở trên mây nên các bạnb truy có thể truy cập bất kể khi nào và ở đâu. Chỉ cầnIpad và Internet là đủ.2. CDE cho phép bạn tìm kiếm dữ liệu bạn muốn một cách dàng như dùng google vậyđó. Qua rồi cái thời đỏ mắt duyệt cây thư mục, yes3. CDE cho phép bạn theo dõi phiên bản, ngoài việc upload một bản vẽ mới, nó giữ lạihết tất cả các bản vẽ cũ trước đấy. Nó bảo đảm cho bạn luôn dùng thông tin mớinhất của người khác để thiết kế và giúp bạn so sánh, theo dõi việc gì đã xảy ra4. File Viewer trực tuyến: các CDE hiện tại cho phép bạn xem gần như được các filephổ biến trong xây dựng như doc, pdf, xls, dwg các mô hình 3D IFC. Cái này cực kỳlợi hại bởi vì các bên tham gia không cần phải cài đặt quá nhiều phần mềm mà vẫnxem được các thông tin mình cần.Ví dụ, trên công trường, công nhân chỉ cần có cái Ipad là có thể xem được hết bảnvẽ từ 2D đến 3D để hiểu mình phải làm gì chứ không cần phải có cái Dell hay HPWorkstation cài đặt tất cả các phần mềm.5. Hợp tác, kiểmm tra và đóng dấu:với việc xem được các bảnn vvẽ của đối tác, các bạncó thể kiểmm tra và ghi nhậnnh xét của các bạn trên tài liệu đấyấy mmột cách trực tuyến.Các ghi chú này sẽ đượcđư thông báo tự động cho đối tác.Một khi quá trình kiểểm tra kết thúc, các bạn có thể chấp thuậận bản vẽ và đóng dấu“Release For Construction” trựctr tuyến luôn. Vậyy là công nhân mumuốn xây cái gì chỉviệc vào CDE, tải bảản vẽ về, nếu bản vẽ có dấuu RFC thì in ra và thi hành. NNếukhông thì thôi.6. Nhờ các dữ liệu đượcc đặtđ lên CDE, từ thiết kế đếnn thi công, nên đđến khi hoàn công,các bạn sẽ có mộtt bộb hồ sơ hoàn công hoàn chỉnh, số hóa. Trong giai đođoạn vậnhành, các bạn quảnn lý công trình có thểth xuấtt các thông tin ccần thiết để giúp quảnlý được tốtt hơn. Cái này thìth đến đoạn BIM for Facility Management.3. Common Data Environment – Các lựa chọnDưới đây mình liệt kê một số nhà cung cấp CDE phổ biến ở nước Anh. Các bạn bỏ 5-10phút, bấm vào xem video giới thiệu sản phẩm để hiểu thêm các CDE là gì, cũng có thểhiểu thêm thế nào là BIM mà các nước đang hướng tới. Không biết ở VN có nhà cung cấpCDE nào chưa? Nếu chưa thì cũng là một í hay cho các start-up một khi nhà nước bắtbuộc dùng BIM một cách phổ biến hơn.4Projects của Viewpoint. https://www.youtube.com/watch?v=tFDpoubpR3YAdoddle của Asite.https://www.asite.com/images/uploads…oddle%2017.mp4Conject của Aconex https://info.aconex.com/Video-LP.htmlMột vài năm gần đây, các ông lớn về phần mềm cũng bắt đầu nhảy vào CDE, ví dụ như:Autodesk với Autodesk BIM 360 http://bim360.com/. Nhắc lại lịch sử một chút thìcác bạn Autodesk có VAULT, BUZZSAW, cũng tạo môi trường chia sẽ, làm việcchung và quản lý dữ liệu nhưng mà sắp tới không biết VAULT, BUZZSAW đi vềđâuBentley với Bentley Connect, ProjectWise. ProjectWise là một sản phẩm lâu đời củaBentley để quản lý dữ liệu. Hiện tại được phát triển thêm với thế hệ phần mềmConnect để tạo CDE. https://www.youtube.com/watch?v=-olg6TEUExUTrimble với Trimble Connect https://www.youtube.com/watch?v=bgaSj7YwXXE,ông kẹ này mới vào thị trường phần mềm xây dựng nhưng thâu tóm rất nhiều cácđại gia khác khắp nơi trên thế giới như Tekla, Vico, Digital Project… với các giảipháp cực kỳ innovation, tương lai chắc là vượt Autodesk.Nemetschek với bim+ https://www.bimplus.net/, anh bim+ này có vẽ như là anhmới nhất trên thị trường, ra đời đâu năm 2013 thì phải.Phù phù, dài quá, hy vọng mua vui cho các bạn được một vài trống canh. Sẽ có phần tiếptheo…4. Thông tin là tấtt cảThông tin là tất cảOK, đến đây thì xem nhưư mìnhcó một môi trườngng CDE ngon lành cành đào đđể trao đổithông tin. Vậy bây giờ chắcc phảiph nói một chút về thông tin – Information – cái quan trọngnhất trong quá trình BIM.BIM = Building Information ModelingChữ Building thường đượcc dịchlà (1) “công trình – danh từ” – BIM = Mô hình Thông tinCông trình. Nhưng Buildingg cũngcó thế hiểu là (2) “Đang xây dựngng – động từ” – BIM =Xây dựng Mô hình Thông tin. Mình nghĩngh các bạn nên hiểuu theo 2 cách luôn cho sành điđiệu= Xây dựngng Mô hình Thông tin Công trình.Trong BIM, Information là tấtt cả. Information thì có nhiều kiểu,u, nhưnnhưng để trách rắc rồimình nghĩ trong BIM nênên phân ra làm 2 loạilo là đủ:1. Thông tin hình họcc (geometry):(geometry) là những gì sờ mó được, gầần xây dựng hơn thì lànhững cái xây lắpp được.đư2. Thông tin phi hình họch (data) hay dữ liệu: là những thứ chỉ đọc mà không sờ nhưđặc tính sản phẩm,, thông sốs kỹ thuật…Trong mộtt mô hình BIM thì phầnphlớn cái Data sẽ được liên kếtt vvới Geometry kiểu nhưPhần hồn liên kết với Phầnn xác vậyv đó.Hơi lằng nhằng, nhĩ? Ráng thêm 2 cái hình nữan rồi sẽ kiếm ví dụ.Hình này là theo thốngng kê ở Anh về phân bổ giá trị trong vòng đờời của một dự án. Theođấy các bạn làm thiết kế (KTS, KS…) lằngnhà lằng nhằngng nhưng chchỉ chiếm có 3% giá trịcông trình. Các nhà thầuu dãi nắngdầm sương nhiều khi đổ máu chchết người nhưng cũngchỉ chiếm có 17% giá trị.. TứcT là phần hình học hay xây lắp chắcc chchỉ khoảng 20%… 80%còn lại dành cho các bạnn vậnv hành, ngồi mát ăn bát vàng, nhễ.. Mà đđể vận hành tốt, cácbạn này rất cầnn các thông tin phi hình học.Túm lại,i, hơi dông dài nhưng đđể thấy là cácthông tin phi hình học nó rấất rất có giá trị.Cái hình tiếp theo sẽ làm các bạnb Kiến trúc sư và Kỹ sư kết cấuu bubuồn hơn nữa. Hình nàysong kiếm hợp bích vớii hình trên để khẳng địnhnh thêm là các thông tin hình hhọc giảm dầnsự quan trọngng trong vòng đời công trình và dĩ nhiên ngược lại,i, các ddữ liệu phi hình họccàng về sau càng quan trọng.ng.Đấy các bạn có thể thấyy là cái các bạnb có thể sờ được thường chả đáng là bao so với cáikhông sờ được .Ví dụ cho dễ hiểu nhất là lấấy 2 cái family trong Revit ra so sánh vớii nhau. Hình ththứ nhất làfamily gốc của một dầmm chữch nhật trong Revit. Các bạnn có ththể thấy là trong phầnProperties, ngoài kích thướcc bxh ra, còn lạil có rất ít dữ liệu (data).10Nếu đem so với một cái dầmm đãđ được tùy biến là thêm vào rất nhiềều data, các bạn có thểthấy là nó quá trời luôn, đấấy là mình còn chưa kéo hết xuống. Ví dụụ ngoài kích thước hìnhhọc, ngườii ta còn thêm vào:111. Khối lượng thép để bốc khối lượng, vật liệu, cường độ… để làm giá 5D.2. Thông tin về nhà sản xuất, email liên lạc để khi có chuyện gì như bị bễ, bị gãy thìcòn biết ai mà liên lạc3. Họ còn thêm cả tiêu chuẩn dùng để tính dầm, đưa cả moment tới hạn để sau nàylỡ tải trọng có thay đổi thì họ có dữ liệu để kiểm tra lại dầm.4. …5. …Nói chung là rất nhiều thông tin đi kèm để có thể khai thác trong suốt vòng đời của côngtrình phù hợp với nhu cầu của người sử dụng. Nhiều điều mà người ta không thể làmđược chỉ với các thông tin từ cái dầm cơ bản của Autodesk.Bọn mình hay nói đùa là mô hình BIM mà chỉ có thông tin hình học, không có hoặt rất ítthông tin phi hình học đính kèm thì như là xây nhà lên nhưng không hoàn thiện.Hoặc như là đang nhìn hình sáp ở bảo tàng Madame Tussauds vậy, đẹp thì đẹp nhưng chỉtoàn sáp, chả có cảm giác gì khi sờ vào. Hoặc là kiểu tham đẹp nên chọn gái có bộ mặtđẹp nhưng tính tình đơn điệu, chả có gì hay ho thay vì lấy cô chỉ cần ưa nhìn nhưng nộitâm phong phú dzậy á. Nhĩ nhiên nếu được cả hai thì tốt .12Tóm lại,i, trong quy trình BIM, các bạnphải tâm niệm Thông tin, Thôngtin và Thông tin.135. Augmented Reality (AR) – Công nghệ tăng cưcường thực tếMấyy cái post trên khá là khái quát chỉch để nhấn mạnhnh là thông tin và trao đđổi thông tin làxương sống củaa BIM. Còn làm sao để tạoo thông tin (BIM Content), ququản lý thông tin, BIMhoạt động theo tiêu chuẩn,n, quy trình gì, các Level củac BIM… tứcc là ccụ thể hơn để thựchành được mình sẽ trình bày sau. ChứCh nhiều quá sợ tẩu hỏa nhậpp ma mmất .Nói chuyện lý thuyết chẳngng bao giờgi là đề tài hấp dẫn cả. Trở về giớới thiệu cộng nghệ chothư giãn vậy. Quay trở lạii cái hình ở post đầu tiên thì công nghệ đưđược dùng tiếp theo sauCDE là Augmented Reality (AR) = Tăng cườngcưthực tế, mình thấyy trên mmột số web tiếngviệt dịch là thế .Tăng cường thực tế AR là công nghệngh dùng để chèn thêm các thông tin ssố (digitalinformation) – như là hìnhình ảnh, mô hình 3D hay video – vào môi trưtrường thực (real-timeenvironment). AR thêm và xếpchồng các vật thể ảo lên một mộột cái nhìn của thế giớithật, bởi vậy mới gọi là bổ sung hay tăng cườngcưthực tế.Lấy minh họa là trò chơiơi Pokemon đang cựcc hót mà chắc là có nhiềuubbạn đang chơi cho dễhiểu. Sự việc chỉ đơn giảnn là bạnđưa điện thoại của mình chiếuu lên bãi đất trống bênhông nhà, thế nào tự dưng xen lẫnl giữa cây cỏ (thế giới thực) lạii có thêm chú Pokémon3D (vật thể ảo) dễ thương hiệnhi ra để bạn săn. Gập điện thoại lạii thì chchả thấy Pokemonđâu mà cây cỏ xung quanh thì vẫnv thật như thế, như là ma vậy.14Vậy công nghệ này dùng thếth nào trong xây dựng?Bi giờ các bạn nghĩ thế nào nếun thay chú Pokémon í bằng phối cảảnh 3D của công trình?Kịch bản là các bạn dẫnn khách hàng ra bãi đất mà dự án muốnn xây và đưa iPad lên. Đángnhẽ bình thườngng thì trên iPad chỉch hiện ra mảnh đất vớii các nhà xung quanh (môi trưtrườngthực) thôi. Nhưng sang chảảnh thế nào, lần này tất cả mọi người đềều thấy căn nhà tươnglai (đối tượng ảo) nằm gọọn gàng trên mảnh đất, xen lẫn vớii các ccông trình thật xungquanh, whao !!!.Trong giai đoạn thiết kế sơ bộb (Stage 0-2), kiến trúc sư thườngng chchỉ cần dựng hình khốihay tạo vào ảnh phối cảnh…nh… củac các phương án bằng các phầnn mmềm dựng hình nhanhSketchUP, 3dsMax, Rhino,… rồir trình cho chủ đầu tư xem.Nếu áp dụng công nghệ này, thì nhưnh ý tưởng ở trên, các bên có thểể cùng nhau ra thực địađể xem công trình tươngương lai ra sao và tương tác thếth nào vớii môi trưtrường xung quanh. Điềunày giúp các bên chọnn phương án tốtt hơn nên rút ngắn được thờii gian thithiết kế.Các bạn chịu khó bỏ 1 phút 13 giây đểđ xem cái video dưới đây để hihiểu thêm vấn đềhttps://www.youtube.com/watch?v=0RrYN4PHvoY15Xa hơn một chút, mộtt khi thiếtthi kế được chi tiết hơn, các căn hộ đưđược thiết kế xong trênbản vẽ. Đấyy là lúc các các bạnb bán hàng làm việc. Thay vì chỉ đượcc xem bbản vẽ 2D, kháchhàng chắc sẽ ấn tượngng hơn nếun được nhìn thấy căn hộ tương lai ccủa mình đẹp lung linhbằng 3D với đầy đủ nội thấất, hơn nữa lại có thể sờ sờ mó mó xoay qua xoay llại trên được,Whao !!!Mình có cái video phục vụ các bạn:https://www.youtube.com/watch?v=KyYUJcYJzb4Các bạn đừng nhầmm công nghệngh tăng cường thực tế (AR) này vớii công nghnghệ thực tế ảo(VR). VR là bạn phảii mang bộb kính đặc biệt (~1000usd) rồii đi trong ththế giới ảo 100%luôn. Còn AR chẳng cầnn gì hết,nên chả thêm tiền đầuu tư, à quên, chchỉ cần điện thoại haymáy tính bảng, mấyy cái này xem như phương tiệnti có sẵn.Sở dĩ AR là một phần củaa BIM bởib vì AR cũng chỉ khai thác mô hình mà các bbạn tạo ra lúcthiết kế. Nôm na là (1) bạnn tạot mô hình bằngng Revit, Archicad hay bbất kì như thiết kế bìnhthường,ng, (2) upload mô hình đấy lên trang web của công ty có dịchch vvụ AR, (3) cài phần16mềm của họ lên điện thoại hay máy tính bảng, (4) gắn mô hình ảo của bạn với một vậtthể hay địa điểm thật nào đấy, vậy là (5) khi bạn chiếu điện thoại vào vật thể đấy là môhình ảo sẽ hiện ra cùng với thực tế xung quanh. Dễ như là chơi Pokémon vậy đó.Hiện tại, có một số nhà cung cấp AR vừa tầm là:1. Augment, http://www.augment.com/augmented-reality-architecture/, ông anh nàyhay lắm, hiện cho đăng ký thử miển phí 30 ngày, bạn nào muốn thì thử ngay đi, chỉcần một mô hình, một iphone hay ipad hay android cực kỳ thú vị.2. Seeable, http://seeable.co.uk/augmented-reality-from-bim/3. AR-media, http://www.armedia.it/Mình nghĩ tương lai, cùng với BIM, công nghệ này sẽ được ứng dụng nhiều bởi vì nó khaithác được thông tin từ BIM một cách đơn giản, hiệu quả và tiết kiệm.Giải trí cuối tuần cho các bạn muốn xem thêm về AR, tin mình đi, các bạn sẽ thấy rất vuivà bất ngờ, 1 phút 23 giây thôihttps://www.youtube.com/watch?v=dwt-mgxq_ao176. BIM Level 2Nói chuyệnn thông tin, công nghệ,ngh gái gú nhẹ nhàng vậy là đủ rồii ha, bây gigiờ không thểvòng vo trốn tránh đượcc nữa,nói chuyện nghiêm túc thôi. Ở bài đđầu mình có nói sơ làmình muốn giới thiệu vớii các bạnb trẻ BIM Level 2 của Anh, vậyy nó là cái gìgì?Quay lại lịch sử một tẹoo thì sau củac khủng hoảng xây dựngg vào năm 20072007-2010, hình nhưquê ta cũng có bị thì phải,i, bấtb động sản vỡ bong bóng gì gì đó. Chính phphủ Anh quyết địnhđầu tư vào xây dựng hiệuu quảqu hơn, và một trong những việcc đó là hhọ muốn áp dụng côngnghệ thông tin vào xây dựựng, vậy là họ thành lập các nhóm làm viviệc về BIM, BIM TaskGroup http://www.bimtaskgroup.org.http://www.bimtaskgroup.org Nhiệm vụ củaa group là thành llập các tiêu chuẩn đểhướng dẫn sử dụng BIM đểể các bên tham gia biết cụ thể BIM nó là cái chi chi, quyquyền vànghĩa vụ cụ thể củaa mình là gì trong quy trình BIM. ChứCh cứ như trưtrước đây, mỗi ông rakhơi với cái thuyềnn tên BIM củac mình nhưng không biết khi nào cậppbbến và ở đâu .Họ đặt ra lộ trình là đếnn tháng 04 năm 2016 thìth các “dự án công” phphải đạt được BIM Level2. Các ông tư nhân thìì tùy. Cái hình dướiđây giới thiệu sơ về các Level ccủa BIM được địnhnghĩa trong các tiêu chuẩnn củaAnh, các bạn có thể thấy ở dòng Standards (BS1192,BS8541, PAS 11192…). Họ định dựa trên các tiêu chí chính là kỹ thuthuật sử dụng (technical),mức độ hợp tác giữaa các bên vớiv i nhau (collaborative working), tính tương thích ddữ liệu(interoperable data)…18Theo đó thì Level 0, các bên đã dùng CAD, nhưng CAD không được chuẩn hóa(unmanaged CAD). Ví dụ là các phần mềm CAD cơ bản quản lý đối tượng bằng Layer,nhưng các bên đặt tên layer chẳng theo chuẩn nào cả. Ông kiến trúc đặt tên layer màusắc một kiểu, ông Kỹ sư cũng theo kiểu của ổng, tên layer đã trăm hoa đua nở, ngay trênmột bản vẽ nhiều khi các đối tượng giống nhau cũng không nằm trên một layer, nét củaông dầm nhiều lúc nằm trên layer của ông cột. Đấy là mình lấy ví dụ quá lên thế để minhhọa chứ hy vọng các bạn không bị lỗi này. Đấy là kỹ thuật, còn hợp tác thì các bên chủyếu trao đổi bằng giấy.Để tránh tình trạng “I’m superman” của Level 0, Level 1 bắt các bên trở thành người bìnhthường hơn một tẹo là phải có tổ chức hơn (managed cad). Cốt lõi là CAD phải tổ chứctheo tiêu chuẩn BS 1192, từ việc đặt tên (naming convention) cho layer (ví dụ bản vẽ kiếntrúc thì bắt đầu bằng chử ‘A’, kết cấu thì bắt đầu ‘S’), đối tượng nào nằm trên layer củađối tượng đấy, tên và số hiệu bản vẽ cũng phải theo thứ tự logic, tổ chức cây thư mụccũng được chuẩn hóa… Các bạn muốn tham khảo có thể tìm BS 1192 trên mạng, nếukhông ra thì PM cho mình.Còn về mô hình 3D, ví dụ như Revit, nếu các bạn dùng revit chỉ như là một phương tiệnđể triển khai bản vẽ (drafting tool). Mô hình chỉ có các generic family mà không có thôngtin đi kèm, mô hình của bạn không giao tiếp được với mô hình của các đối tác. Welcometo BIM Level 1Các bạn đang làm BIM nhưng là Lonely BIM – BIM cô đơn?.Đấy là về kỹ thuật CAD 2D & 3D và còn về hợp tác thì Level 1 cũng phải có môi trườngtrao đổi file chung (CDE), có thể là trao đổi file tĩnh như google drive, dropbox… chứkhông cần ngon lành như mấy cái mình giới thiệu trên kia (Level 2).Level 2 là quy trình bắt buộc đầu từ 04/2016, Level 2 chú trọng đến việc tích hợp dữ liệuđa ngành (multi-disciplinary) trong thiết kế và xây dựng. Nôm na là hợp tác giữa các bênnhiều hơn mà để hợp tác được thì dữ liệu phải được tổ chức tốt hơn.Nếu Level 0 cho bạn tự do, Level 1 giới hạn hơn 1 tẹo (chỉ có tiêu chuẩn BS 1192-2 và BS8541-2) thì đến Level 2 bạn phải vào khuôn khổ thực sự, hê hê, tại vì lợi ích nó nhiềunhưng các giao thức phải tuân theo nó cũng lắm. Cái này cũng dễ hiểu thôi, làm việc mộtmình cho phép mình dễ nhất dãi. Càng theo nhóm thì càng bị ràng buộc. Level 2 đòi hỏisự cộng tác của nhiều người, nhiều bộ môn và trong suốt một thời gian dài.Vậy nên phải có các giao thức để bắt buộc sự hợp tác được trơn tru, hiệu quả. Và quantrọng hơn, phải có con người chịu hợp tác với nhau và cùng hợp tác với các nguyên tắc.Bởi thế, khi nói đến BIM người ta hay nói Con người, Công nghệ, Quy Trình.Để đạt được Level 2 thì có các yêu cầu cơ bản là:Các bộ môn phải sử dụng các phần mềm BIM để tạo mô hình, duy trì và sửa đổi nótrong quá trình BIM. Phần mềm BIM không nhất thiết phải giống nhau. Ví dụ kiếntrúc sư sử dụng ArchiCAD, kết cấu sử dụng Revit Structure. Hệ thống kỹ thuật(MEP) có thể dùng Autocad MEP.19Các mô hình phảii “giao tiếp”tiđược vớii nhau (social BIM = BIM xã hhội ), hoặc trựctiếp với nhau (ví dụ Revit Architecture và Revit Structure) hohoặc bắc cầu qua phầnmềm thứ 3 thông qua mô hình liên bang (model federation – bạn nào có từ nàohay hơn thì bổ sung), ví dụd các phần mềm có thể kết hợpp đưđược nhiều mô hình vợiđịnh dạng gốcc như Autodesk Navisworks, Bentley Project Navigator, Tekla BIMSightvà Solibri Model Checker.Sau khi kết hợpp các mô hình riêng lẻl lại vớii nhau trong mmột mô hình liên bang(federated model), các phầnph mềm này cho phép xuấtt mô hình liên bang thành mmộtfile khác mà cái file này lạil bảo đảm giữ nguyên ví trí hình hhọc và dữ liệu đi kèmcủaa các mô hình con ban đầu. Trong tiêu chuẩn Anh PAS-11921192-2, các file xuất ra từmô hình liên bang gọọi là “mô hình biểu diễn” – model rendition.Đấy là thông tin hình học,c, còn các dữd liệu thương mại sẽ được quảản lý bởi một hệ thống“hoạch địnhnh tài nguyên doanh nghiệp”nghi p” (Enterprise Resource Planning – ERP).Một phần mềmm ERP là cho phép tíchhợp phần lớn các năng củaammột tổ chức hay doanhnghiệp vào một hệ thốngng duy nhất.nhVí dụ thay vì phải sử dụngng các phphần mềm kế toán,nhân sự – tiền lương, quảnn trịtr sản xuất… song song, độc lậpp thì EPR gom ttất cả lại vàochung 1 gói phần mềm vớii các chứcch năng tương ứng. Lợi ích củaa ERP là các chchức năng sẽhoạt động dựaa trên cùng mộtm dữ liệu (tài nguyên công ty).ERP là hệ thống quản trị doanh nghiệp,nghivậy liên quan gì đến BIM?Như đã nhắc lại nhiều lần,n, BIM là thông tin, thông tin quảnqu lý đượcc (managed datdata) và làcơ sở dữ liệuu tương thích (database compatible). Ví dụd dướii đây là các thông tin xuxuất ra từmô hình Revit dưới dạngng Microsoft Access.Vậy bây giờ mình có thể nhậpnh toàn bộ thông tin (cở sở dữ liệu)u) này vào hhệ thống ERP củacông ty là các bộ phận củaa công ty như kếk toán, mua sắm,m, bán hàng, ququản lý dự án, bảo20trì… có thể khai thác được. Điều này chứng tỏ là, BIM, cốt lõi là một giao diện đồ họa(Front end) của một cơ sở dữ liệu đằng sau (database).Bạn nào hứng thú thì search “BIM ERP integration” để tìm hiểu thêm.Đấy là phần khái niệm, còn về tiêu chuẩn thì BIM Level 2 được mong đợi là thỏa mãn cáctiêu chuẩn và hướng dẫn sau:1. PAS 1192-2:2013: Tiêu chuẩn kỹ thuật về quản lý thông tin cho giai đoạn đầu tư/chuyển giao cho dự án xây dựng sử dụng BIM2. PAS 1192-2:2014: Tiêu chuẩn kỹ thuật về quản lý thông tin cho giai đoạn vận hànhcho dự án xây dựng sử dụng BIM3. PAS 1192-4:2014: Các yêu cầu về trao đổi thông tin sử dụng COBie – Hướng dẫnsử dụng4. PAS 1192-5:2015: BIM và vấn đề bảo mật5. Giao thức BIM (tài liệu của CIC)6. GSL – Government Soft Landing7. dPOW – Digital Plan of Works8. Hệ thống phân loại Uniclass2015Level 3 là gì? Thôi, chúng mình nên dừng lại ở 2 Level để học hành cho tốt, nhĩNhư thường lệ, các bạn có thể tìm thấy các tiêu chuẩn ở trên nhờ cụ google, bạn nào tìmkhông được thì PM cho mình. Bài sau mình sẽ nói chi tiết hơn về các tiêu chuẩn này nhấtlà phần (5 – Protocol) giao thức bởi vì nó là một trong những Keyword của BIM.Đấy là sơ bộ về các Level BIM ở Anh. Trong cuộc bể dâu hiện tại ai không nghe nói đếnBIM thì không phải là người làm trong ngành xây dựng nên BIM sẽ là xu hướng bắt buộcsắp tới. Có nước bắt buộc phải dùng từ trên xuống bởi chính phủ như Anh, Na Uy, PhầnLan, UAE, Hàn Quốc, Singapore… Có một số nước thì áp dụng đi từ dưới lên. Ngay bêncạnh quê ta, ông Singapore có các hướng dẫn về BIM rất là tiên tiến,https://www.bca.gov.sg/bim/bimlinks.htmlSingapore BIM Guide https://www.corenet.gov.sg/media/586…M-Guide_V2.pdfBIM Essential Guide https://www.corenet.gov.sg/general/b…al-guides.aspxThực sự mình không biết tình hình ở VN thế nào, có bạn nào biết thì vui lòng chia sẻ. Dầuthế nào thì thế giới càng ngày càng phẳng nên hy vọng trong 5-10 năm nữa Việt Nam tacó thể quá độ qua Level 2 và áp dụng luôn BIM Level 3. I have dream .Hẹn các bạn bài sau tại vì tiệc chính vẫn chưa bắt đầu… (có bạn nào lỡ đọc thì cho tífeedback để còn điều chỉnh cho các bài sau )217. BIM 3D, 4DBây giờ chắc các bạn thườờng thấy các thuật ngữ như 3D, 4D hay 5D xuxuất hiện thườngxuyên trên báo. Ba môn này gọig là ba môn phối hợp cơ bản củaa BIM (BIM Coordination).Mình dịch tạm chữ Coordination bằngPhối Hợp nhưng mà có vẻ như không chuchuẩn lắm bởivì Coordination diễnn nôm là “mang các phầnph lại với nhau để so sánh/kisánh/kiểm tra để bảo đảmcác bên hoạt động đồngng bộb với nhau”. Chữ Phối hợp có vẻ không mang tính kikiểm tratrong đấy. Không biết bạnn nào có từt nào chuẩn hơn không?Thực tế có thêm từ 6D nhưng hiệnhitại vẫn chưa được áp dụngng hoàn thithiện như các bạn3D, 4D và 5D nên sẽ xem xét sau.Môn đầuu là 3D Design Coordination = PhốiPh hợp thiết kế 3Dnhất của BIM, dễ dùng mà mang lạil hiệu quả cao.. Môn này là môn cơ bbản3D Coordination trước hếtt dùng đểđ loại bỏ các thông tin lỗi hoặcc không đđồng bộ trongthiết kế và thi công, đồngng thờith giúp cải tiến chất lượng thiết kế/thi/thi công. Có một số việcchính là:1. Duyệt chất lượng củủa từng bộ hồ sơ (bản vẽ, thông số…)…) và kikiểm tra xem hồ sơcủa các bộ môn có đồngbộ với nhau không.2. Kiểmm tra công trình tươnglai so với môi trường hiện tại:i: ví ddụ bạn có scan 3D củacông trình hiện tại,i, kếtk hợp dữ liệu này với mô hình dự án có ththể thấy công trìnhtương lai “có ổn”n” không?3. Kiểm tra xung đột,t, va chạmchgiữa các bộ môn4. Giúp cung cấp tổngng quan vềv không gian để tổ chức xây dựngng hhợp lý, dự toán khốilượng cho từng nhiệmm vụv thi công …5. Giúp dự báo an toàn, tổt chức giao thông, vận hành và bảoo trtrì.PAS 1192-2 giới thiệuu khá chi tiếtti về phối hợpp không gian (spatial coco-ordinate), theo đó thì3D Coordination là nhiệm vụụ chính của 3 ông:221. Phụ trách kỹ thuật (Technical Coordinator hay kỹ sư) của từng bộ môn: các ôngnày chịu trách nhiệm tính và làm mô hình của từng bộ môn (ở Anh/Pháp, kỹ sư gầnnhư chẳng được làm mô hình, toàn giao cho các ông BIM Modeler)2. Kiến trúc sư/Kỹ sư chủ trì thiết kế3. Phụ trách BIM (BIM Coodinator): ông này chịu trách nhiệm làm mô hình liên bang(federated model) như định nghĩa ở BIM Level 2 ở trên.Chuyện dĩ nhiên là trước khi làm 3D Coordination thì phải có mô hình 3D để mà phối hợpphỏng ạ. Việc làm mô hình như thế nào để các bên phối hợp được với nhau là một chuyệndài lê thê. Nó thường được quy định trong Bản Kế Hoạch Triển Khai BIM (BEP = BIMExecution Plan) của từng dự án và/hay theo Tiêu chuẩn BIM (BIM standard) của từngcông ty.Mình đưa 2 khái niệm BIM Execution Plan (BEP) và BIM Standard một cách úp mở ở đâyđể các bạn các bạn hình dung từ từ. Hai đồng chí này cực kỳ quan trọng cho việc triểnkhai BIM của một doanh nghiệp. Mình sẽ giới thiệu chi tiết (BIM Protocols) sau chỉ chắccác bạn nên nhớ 2 keywords này là cực kỳ quan trọng.Ví dụ để thực hiện việc 3D Coordination thì các bên phải đồng ý với nhau một số việc như:1.2.3.4.Phần mềm để làm mô hình, mô hình tổ chức như sao…Dùng Môi trường trao đổi chung nào (CDE)Đặt tên file mô hình, theo dõi thay đổi.Bao nhiêu ngày thì upload mô hình mới lên CDERồi, (1) có nhiệm vụ-mục đích, (2) có người phụ trách và (3) có mô hình chuẩn rồi nên (4)là tiến hành làm thôi:1. Trước hết dùng cái mô hình 3D để bổ sung duyệt bản vẽ sẽ nhanh hơn nhiều so vớiviệc chỉ lật từng bản 2D hoặc bản giấy một.Nguyên tắc của BIM là “Thông tin từ một nguồn duy nhất”, tất cả các bản vẽ 2Dđều phải được xuất từ mô hình 3D, mô hình 3D trên CDE là mô hình duy nhất nênbạn bảo đảm bản duyệt là bản mới nhất, nếu mặt bằng đúng thì xác suất mặt cắtcũng đúng theo cũng lớn hơn bởi vì từ một mô hình mà ra…Cái này đơn giản và quen quá mình không dài dòng.2. Kiểm tra xung đột (clash detection), hiện có nhiều phần mềm để tạo các mô hìnhliên bang từ nhiều mô hình con để kiểm tra xung đột như Autodesk Navisworks,Bentley Project Navigator, Tekla BIMSight và Solibri Model Checker hay ngay trongcác CDE cũng có thể làm được một cách sơ khai. Các bạn làm một vòng google đểbiết thêm chi tiết.Ví dụ cái dự án này bọn mình có đến mười mấy cái mô hình con tạo bởi các đối tác khácnhau (kiến trúc, kết cấu, scan 3D…), tất cả được chia sẽ trên CDE – Viewpoint 4Projectcho công trình này.23

Xem Thêm:  xỉu ngang với CÁC VIDEO ĐẰNG SAU VẺ ĐẸP TỰ NHIÊN CỦA CON GÁI ! LÀ CẢ MỘT QUÁ TRÌNH dùng FACETUNE ?

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Đánh Giá Sản Phẩm

Xem thêm :  TỔNG HỢP các loại xi măng phổ biến trên thị trường năm 2021

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button