Tổng Hợp

Chu kỳ kinh doanh là gì? đặc trưng, tác dụng và các giai đoạn?

Bạn đang xem: chu kỳ kinh doanh là gì? đặc trưng, tác dụng và các giai đoạn? Tại Website nhahangcarnaval.com

Chu kú kinh doanh
vμ c¸c chØ tiªu ph©n tÝch chu kú kinh doanh
Ph¹m Hång V©n
ViÖn Khoa häc Thèng kª
1. Kh¸i niÖm chu kú kinh doanh kh¸c g©y ra chu kú kinh doanh. VÝ dô, theo
quan ®iÓm cña Cassel thêi kú T¨ng vät lµ
a. Chu kú kinh doanh hiÓu theo nghÜa chung
mét thêi kú t¨ng ®Æc biÖt vÒ ®Çu t− vèn cè
Khi nghiªn cøu chu kú kinh doanh, c¸c ®Þnh; “Thêi kú Suy gi¶m hay Suy tho¸i lµ thêi
nhµ ph©n tÝch xem xÐt mét c¸ch cÈn thËn nã kú mµ sù ®Çu t− vÒ vèn cè ®Þnh gi¶m xuèng
cã thÓ chØ diÔn ra ë møc ®é nhÑ nh−ng còng d−íi ®iÓm mµ nã ®· ®¹t tr−íc ®©y. §iÒu nµy
cã thÓ lµ rÊt khèc liÖt; sù phôc håi cã thÓ cã nghÜa lµ sù thay ®æi gi÷a giai ®o¹n t¨ng
diÔn ra tõ tõ hoÆc còng cã thÓ lµ ph¸t triÓn vät vµ sôt gi¶m nhanh vÒ c¬ b¶n lµ sù biÕn
rÊt nhanh chãng. VËy Chu kú kinh doanh lμ ®æi vÒ ®Çu t− vèn cè ®Þnh, nh−ng nã kh«ng
g×? Theo nghÜa chung nhÊt Chu kú kinh liªn quan trùc tiÕp ®Õn nh÷ng phÇn ®Çu t−
doanh ®−îc hiÓu lμ sù biÕn ®éng cña c¸c kh¸c. C¸c nhµ kinh tÕ tin r»ng nh÷ng thay
ho¹t ®éng kinh tÕ ng¾n h¹n trong mét thêi kú ®æi vÒ chi phÝ vµ gi¸ trÞ cña t− liÖu s¶n xuÊt lµ
nhÊt ®Þnh, trong ®ã c¸c giai ®o¹n t¨ng tr−ëng yÕu tè chÝnh l¸i sù vËn ®éng cã tÝnh chu kú
vμ c¸c giai ®o¹n suy gi¶m lu©n chuyÓn lÉn cña nÒn kinh tÕ.
nhau kh«ng ngõng.
ViÖc t×m ra mét kh¸i niÖm vÒ chu kú
b. Chu kú kinh doanh theo quan ®iÓm cña kinh doanh lµ rÊt khã kh¨n. Tuy nhiªn
c¸c nhμ kinh tÕ Mitchell ®· tiÕn hµnh nghiªn cøu theo c¸ch
Ng−êi ta cã thÓ dÔ dµng nhËn ra mét sè nhËn d¹ng qua kinh nghiÖm thùc tÕ nh÷ng
biÓu hiÖn cña chu kú kinh doanh, ®Æc biÖt lµ vÊn ®Ò chñ yÕu x¶y ra trong c¸c qu¸ tr×nh
nh÷ng biÓu hiÖn mang tÝnh ®Æc thï, nh−ng më réng vµ thu hÑp s¶n xuÊt vµ ®· ®−a ra
rÊt khã cã thÓ ®Þnh nghÜa ®−îc mét c¸ch ®−îc mét ®Þnh nghÜa nh− sau:
chÝnh x¸c vÒ chu kú kinh doanh. Trong qu¸ Chu kú kinh doanh lμ mét lo¹i dao ®éng
tr×nh nghiªn cøu nh÷ng biÕn ®æi râ rÖt cña ®−îc nhËn thÊy trong c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ
nÒn kinh tÕ, ban ®Çu c¸c nhµ nghiªn cøu vµ tæng hîp cña nh÷ng quèc gia mμ tæ chøc
c¸c sö gia ®Òu tiÕn hµnh nh÷ng quan s¸t c«ng viÖc chñ yÕu cña hä diÔn ra trong c¸c
trªn nhiÒu khÝa c¹nh kh¸c nhau: tõ thêi tiÕt ®¬n vÞ s¶n xuÊt kinh doanh: mét chu kú gåm
xÊu tíi c¸c cuéc chÝnh biÕn, sù ham mª ®Çu cã c¸c qu¸ tr×nh më réng s¶n xuÊt xuÊt hiÖn
c¬ vµ nh÷ng lçi lo sî, ho¶ng lo¹n. Môc ®Ých vμo c¸c kho¶ng thêi gian gièng nhau ë rÊt
cña qu¸ tr×nh nghiªn cøu nµy chñ yÕu lµ ®Ó nhiÒu ho¹t ®éng kinh tÕ, kÕ theo lμ c¸c giai
gi¶i thÝch cho sù khñng ho¶ng, suy sôp cña ®o¹n gi¶m sót, thu hÑp vμ c¸c giai ®o¹n
nÒn kinh tÕ. phôc håi t−¬ng tù mμ nh÷ng giai ®o¹n nμy
Nh−ng ®èi víi c¸c nhµ kinh tÕ, hä quan hîp nhÊt vμo giai ®o¹n më réng cña chu kú
t©m ®Õn kh¸i niÖm chu kú kinh doanh bao tiÕp theo; qu¸ tr×nh thay ®æi liªn tiÕp nμy
gåm c¶ nh÷ng biÕn ®éng cña b¶n th©n c¸c th−êng xuyªn diÔn ra nh−ng kh«ng mang
ho¹t ®éng kinh tÕ vµ nh÷ng nguyªn nh©n tÝnh ®Þnh kú; ®é dμi cña c¸c chu kú kinh

Th«ng tin Khoa häc Thèng kª sè 3/2005 – Trang 9
doanh th−êng tõ h¬n 1 n¨m tíi 10 hoÆc 20 gian tõ ®iÓm cùc tiÓu ®Õn ®iÓm cùc ®¹i; pha
n¨m; chóng kh«ng thÓ chia ®−îc thμnh c¸c thø hai – giai ®o¹n thu hÑp (thêi gian tõ ®iÓm
chu kú ng¾n h¬n mμ nh÷ng chu kú nμy cã cùc ®¹i ®Õn ®iÓm cùc tiÓu),
nh÷ng ®Æc tÝnh t−¬ng tù víi biªn ®é dao
2. BiÓu hiÖn cña chu kú kinh doanh
®éng xÊp xØ cña chÝnh chóng .
LÞch sö ph¸t triÓn kinh tÕ cña nhiÒu
§iÓm chÝnh ë ®©y lµ sù cïng vËn ®éng
n−íc kh¸c nhau, nhÊt lµ cña nh÷ng n−íc
cña nhiÒu biÕn kinh tÕ hoÆc c¸c qu¸ tr×nh
c«ng nghiÖp ph¸t triÓn, ®· tr¶i qua nhiÒu
kinh tÕ xuÊt hiÖn mang tÝnh ®ång bé trong
chu kú kinh doanh kh¸c nhau. Song thùc tÕ
qu¸ tr×nh diÔn biÕn cña bÊt kú chu kú kinh
cho thÊy, chu kú kinh doanh ë n−íc nµo
doanh nµo. RÊt nhiÒu lo¹i ho¹t ®éng kh¸c
còng lÆp ®i lÆp l¹i kh«ng theo mét ®é dµi
nhau cã xu h−íng ph¸t triÓn vµ t¸c ®éng lÉn
thêi gian gièng nhau, kh«ng theo mét biªn
nhau. Tr¹ng th¸i tù nhiªn cña chu kú kinh
®é dao ®éng gièng nhau vÒ c¸c kÕt qu¶
doanh phô thuéc vµ thay ®æi theo nh÷ng ®Æc
ho¹t ®éng kinh tÕ vÜ m« nh− GDP (theo gi¸
®iÓm chñ yÕu cña nÒn kinh tÕ, x· héi vµ thÓ
so s¸nh), thÊt nghiÖp, l¹m ph¸t… Do vËy,
chÕ chÝnh trÞ.
rÊt khã dù b¸o tr−íc ®−îc víi ®é chÝnh x¸c
Víi kh¸i niÖm trªn chóng ta cã thÓ nhËn cao. Sù kÕ tiÕp nhau c¸c chu kú kinh doanh
thÊy r»ng, mét chu kú kinh doanh gåm 2 cã thÓ ®−îc m« t¶ mét c¸ch h×nh thøc theo
pha; pha thø nhÊt – giai ®o¹n më réng (thêi ®å thÞ sau ®©y:

Thu hÑp Më réng Thu hÑp Më réng Thu hÑp

Cùc ®¹i

Cùc ®¹i Cùc tiÓu

Cùc tiÓu

ë ®å thÞ trªn: – Giai ®o¹n suy gi¶m cña chu kú ®−îc
xÐt lµ kho¶ng thêi gian gi÷a ®Ønh cña chu kú
– §Ønh lµ ®iÓm cao nhÊt mµ GDP ®¹t tíi
liÒn tr−íc víi ®¸y cña chu kú ®−îc xÐt.
trong mét chu kú.
– Giai ®o¹n t¨ng tr−ëng cña chu kú ®−îc
– §¸y lµ ®iÓm thÊp nhÊt mµ GDP gi¶m
xÐt lµ kho¶ng thêi gian gi÷a ®¸y cña chu kú
xuèng trong mét chu kú.
®−îc xÐt víi ®Ønh cña chu kú liÒn sau.

Trang 10 – Th«ng tin Khoa häc Thèng kª sè 3/2005
MÆc dï ®· ®¬n gi¶n ho¸ thùc tÕ ®i rÊt ®o¹n suy gi¶m, th−êng cã nh÷ng hiÖn t−îng
nhiÒu, song ®å thÞ m« t¶ sù kÕ tiÕp nhau c¸c sau xuÊt hiÖn:
chu kú kinh doanh ®−îc vÏ ë trªn còng chøa
– Hµng tån kho th−êng ®−îc thanh to¸n
®ùng ba ®iÓm ®¸ng l−u ý sau:
vµo khëi ®Çu giai ®o¹n; Ýt l©u sau ®ã, vèn
– §Ønh ®−îc xÐt ®Òu cao h¬n ®Ønh liÒn ®Çu t− kinh doanh vµo c¸c nhµ m¸y vµ c¸c
tr−íc, ®¸y ®−îc xÐt ®Òu s©u h¬n ®¸y liÒn sau. m¸y mãc trang thiÕt bÞ còng gi¶m m¹nh –
suy gi¶m lo¹i vèn nµy lµ hiÖn t−îng dÔ thÊy
– Giai ®o¹n t¨ng tr−ëng th−êng dµi h¬n
nhÊt.
giai ®o¹n suy gi¶m.
– CÇu vÒ lao ®éng gi¶m m¹nh, ®Çu tiªn
– C¸c chu kú kinh doanh th−êng kh¸c
lµ gi¶m sót vÒ sè giê lµm viÖc b×nh qu©n
nhau vÒ ®é dµi thêi gian.
ngµy, tuÇn, th¸ng…, sau ®ã lµ gi·n thî vµ
§Æc tr−ng thø nhÊt: c¸c nh©n tè chÝnh dÉn ®Õn thÊt nghiÖp cao h¬n.
thóc ®Èy kinh tÕ ph¸t triÓn trong mét thêi kú
– Gi¸ c¶ c¸c mÆt hµng nh¹y c¶m
dµi nhiÒu thËp kû th−êng lµ tiÒm n¨ng s¶n
th−êng gi¶m.
xuÊt vµ tæng møc cung, chø kh«ng ph¶i tæng
møc cÇu cña mét n¨m nµo ®ã. Nguån gèc – L·i kinh doanh gi¶m m¹nh.
lµm cho s¶n l−îng tiÒm n¨ng t¨ng lªn
– Gi¸ chøng kho¸n gi¶m, v× nh÷ng ng−êi
th−êng ®−îc ph©n ra lµm hai lo¹i: lo¹i thø
®Çu t− trªn thÞ tr−êng lo¹i nµy kh¸ nh¹y bÐn
nhÊt lµ t¨ng møc ®Çu vµo (vèn, lao ®éng, tµi
c¶m nhËn ®−îc ®iÒm xÊu.
nguyªn…); lo¹i thø hai lµ tiÕn bé cña c¸c lÜnh
vùc khoa häc ®Æc biÖt lµ khoa häc c«ng – Yªu cÇu tÝn dông gi¶m, kÐo theo l·i
nghÖ. Lo¹i nguån thø hai cã xu h−íng vËn suÊt gi¶m.
®éng ®i lªn kh«ng ngõng, ngµy cµng gi÷ vai Giai ®o¹n t¨ng tr−ëng cã h×nh ¶nh
trß träng yÕu h¬n, nhÊt lµ trong nh÷ng thËp ng−îc l¹i cña giai ®o¹n suy gi¶m, cho nªn
kû gÇn ®©y. nh÷ng ®Æc tr−ng cho suy gi¶m x¶y ra theo
§Æc tr−ng thø hai: c¸c chñ doanh chiÒu ng−îc l¹i ë giai ®o¹n t¨ng tr−ëng.
nghiÖp tÝch luü häc hái thªm ®−îc nhiÒu kinh 3. C¸c chØ tiªu ph©n tÝch chu kú kinh doanh
nghiÖm, tri thøc h¬n trong viÖc ®èi phã víi
D−íi gãc ®é thèng kª, tÊt c¶ c¸c
chu kú kinh doanh lµm cho biÕn ®éng kinh tÕ
nguyªn nh©n t¹o ra chu kú ®−îc c¸c nhµ
diÔn ra Ýt sãng giã h¬n.
thèng kª l−îng ho¸ thµnh c¸c chØ tiªu ph¶n
§Æc tr−ng thø ba: cã thÓ lµ do nh÷ng có ¸nh dao ®éng cña chu kú.
sèc bªn ngoµi x¶y ra bÊt th−êng, kh«ng lÖ
C¨n cø vµo thêi gian giao ®éng cña c¸c
thuéc vµo néi t×nh bªn trong hÖ thèng kinh tÕ
chØ tiªu, c¸c nhµ thèng kª ph©n thµnh 3 nhãm:
cña mçi quèc gia.
– ChØ tiªu chØ ®¹o;
Trong thùc tÕ, mçi giai ®o¹n cña chu kú
kinh doanh ë n−íc nµo còng thÕ, ®Òu cã – ChØ tiªu trïng hîp vµ
nh÷ng hiÖn t−îng ®Æc thï x¶y ra trë thµnh
– ChØ tiªu trÔ.
nh÷ng ®Æc ®iÓm ®Ó nhËn d¹ng. Nh− víi giai

Xem thêm :  Cách khôi phục tin nhắn zalo đã xóa, mẹo khôi phục tin nhắn đã xóa trên zalo

Th«ng tin Khoa häc Thèng kª sè 3/2005 – Trang 11
ChØ tiªu chØ ®¹o: giê lµm viÖc b×nh qu©n phÝ cho mét ®¬n vÞ lao ®éng, b×nh qu©n l·i
trong tuÇn; ®¬n ®Æt hµng míi vÒ hµng ho¸ suÊt −u ®·i ®−îc c¸c ng©n hµng thanh to¸n
tiªu dïng vµ vËt t− cho s¶n xuÊt; chØ sè gi¸ vµ c¸c kho¶n tiÒn nî tr«i næi trªn thÞ tr−êng.
nguyªn vËt liÖu; tån kho thµnh phÈm; gi¸ cæ Nh÷ng chØ tiªu vÒ chi phÝ tiªu dïng cho c¸
phiÕu, tr¸i phiÕu kho b¹c; chØ sè kú väng nh©n vµ x· héi còng ®−îc thÓ hiÖn trong
cña ng−êi tiªu dïng; tû lÖ lîi tøc vµ l−îng c¸c chØ tiªu trÔ.
cung tiÒn. C¸c chØ tiªu nµy x¶y ra tr−íc vµ
Tãm l¹i, c¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh dao
v× vËy cung cÊp tr−íc th«ng tin, tÝn hiÖu b¸o
®éng cña chu kú kinh doanh lµ nh÷ng c«ng
sím x¸c ®Þnh chiÒu h−íng vËn ®éng t¨ng
cô h÷u hiÖu ®Ó ph©n tÝch c¸c tÇn suÊt lu©n
gi¶m cña chu kú kinh tÕ. V× lý do nµy, c¸c
phiªn cña c¸c qu¸ tr×nh më réng hoÆc thu
chØ tiªu chØ ®¹o ®−îc quan t©m nhiÒu h¬n
hÑp cña chu kú kinh tÕ. Biªn ®é dao ®éng
vµ coi ®©y lµ nh÷ng chØ tiªu quan träng
kinh tÕ ®−îc ®Þnh nghÜa b»ng c¸c “chu kú
trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu chu kú kinh tÕ.
kinh tÕ”. Trong mét chu kú kinh tÕ xuÊt
Tuy nhiªn, tÇm quan träng cña c¸c chØ tiªu
hiÖn c¸c giai ®o¹n t¨ng vµo c¸c kho¶ng
nµy sÏ ®−îc lµm næi bËt vµ râ nÐt h¬n khi
thêi gian t−¬ng tù ë nhiÒu ho¹t ®éng kinh
chóng ®−îc sö dông trong mét khung tham
tÕ, tiÕp ®ã lµ nh÷ng giai ®o¹n suy tho¸i, sù
chiÕu cña mét hÖ thèng c¸c chØ tiªu mang
co gi·n vµ phôc håi kinh tÕ ®Ó hîp thµnh
tÝnh chu kú.
nh÷ng giai ®o¹n ph¸t triÓn cña nh÷ng chu
C¸c chØ tiªu trïng hîp nh− lµ lao ®éng, kú tiÕp theo vµ b¾t ®Çu tõ ®©y c¸c nhµ
s¶n l−îng; thu nhËp; chi phÝ s¶n xuÊt; tiªu nghiªn cøu ®· khëi x−íng ra c¸ch tiÕp cËn
thô; hÖ sè sö dông c«ng suÊt; vèn ®Çu t− vµ b»ng 3 lo¹i chØ sè tæng hîp (chØ sè tæng
chØ sè gi¸ tiªu dïng dÞch vô,… lµ c¸c chØ tiªu hîp cña c¸c chØ tiªu chØ ®¹o, chØ sè tæng
thèng kª qua ®ã cã thÓ ph©n tÝch ®¸nh gi¸ hîp cña c¸c chØ tiªu trïng hîp vµ chØ sè
toµn bé qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh tÕ tæng tæng hîp cña c¸c chØ tiªu trÔ) ®Ó ph©n tÝch
hîp. C¸c chØ tiªu nµy cã xu h−íng x¶y ra vµ dù b¸o kinh tÕ
®ång thêi víi chu kú kinh doanh cßn gäi lµ Tµi liÖu tham kh¶o:
chØ tiªu b¸o ngay, v× vËy chóng ®Æc tr−ng
1. Geoffrey Moore, Editor: Business Cycle
cho chu kú kinh doanh.
Indicators – Volume I, a Study by the National
C¸c chØ tiªu trÔ t−¬ng ph¶n víi chØ tiªu Bureau of Economic Research, Pubished by
chØ ®¹o, th−êng x¶y ra sau c¸c chØ tiªu Princeton University Press, Princeton 1961.
trïng hîp. V× vËy, c¸c chØ tiªu trÔ kÐm phÇn 2. Business Cycle Indicators Handbook –
quan träng, ®ång thêi chóng Ýt cã gi¸ trÞ Conference Board 2000, 12
thùc tÕ h¬n so víi c¸c chØ tiªu chØ ®¹o, chØ 3. N. Gregory Mankiw, Hardvard University:
tiªu trïng hîp vµ th−êng hay bÞ bá qua. C¸c Macro – economics – Third Edition – Worth
chØ tiªu trÔ nh− tû lÖ hµng ho¸ b¸n ra, chi Pubishers.

Trang 12 – Th«ng tin Khoa häc Thèng kª sè 3/2005

Chu kú kinh doanh
vμ c¸c chØ tiªu ph©n tÝch chu kú kinh doanh
Ph¹m Hång V©n
ViÖn Khoa häc Thèng kª
1. Kh¸i niÖm chu kú kinh doanh kh¸c g©y ra chu kú kinh doanh. VÝ dô, theo
quan ®iÓm cña Cassel thêi kú T¨ng vät lµ
a. Chu kú kinh doanh hiÓu theo nghÜa chung
mét thêi kú t¨ng ®Æc biÖt vÒ ®Çu t− vèn cè
Khi nghiªn cøu chu kú kinh doanh, c¸c ®Þnh; “Thêi kú Suy gi¶m hay Suy tho¸i lµ thêi
nhµ ph©n tÝch xem xÐt mét c¸ch cÈn thËn nã kú mµ sù ®Çu t− vÒ vèn cè ®Þnh gi¶m xuèng
cã thÓ chØ diÔn ra ë møc ®é nhÑ nh−ng còng d−íi ®iÓm mµ nã ®· ®¹t tr−íc ®©y. §iÒu nµy
cã thÓ lµ rÊt khèc liÖt; sù phôc håi cã thÓ cã nghÜa lµ sù thay ®æi gi÷a giai ®o¹n t¨ng
diÔn ra tõ tõ hoÆc còng cã thÓ lµ ph¸t triÓn vät vµ sôt gi¶m nhanh vÒ c¬ b¶n lµ sù biÕn
rÊt nhanh chãng. VËy Chu kú kinh doanh lμ ®æi vÒ ®Çu t− vèn cè ®Þnh, nh−ng nã kh«ng
g×? Theo nghÜa chung nhÊt Chu kú kinh liªn quan trùc tiÕp ®Õn nh÷ng phÇn ®Çu t−
doanh ®−îc hiÓu lμ sù biÕn ®éng cña c¸c kh¸c. C¸c nhµ kinh tÕ tin r»ng nh÷ng thay
ho¹t ®éng kinh tÕ ng¾n h¹n trong mét thêi kú ®æi vÒ chi phÝ vµ gi¸ trÞ cña t− liÖu s¶n xuÊt lµ
nhÊt ®Þnh, trong ®ã c¸c giai ®o¹n t¨ng tr−ëng yÕu tè chÝnh l¸i sù vËn ®éng cã tÝnh chu kú
vμ c¸c giai ®o¹n suy gi¶m lu©n chuyÓn lÉn cña nÒn kinh tÕ.
nhau kh«ng ngõng.
ViÖc t×m ra mét kh¸i niÖm vÒ chu kú
b. Chu kú kinh doanh theo quan ®iÓm cña kinh doanh lµ rÊt khã kh¨n. Tuy nhiªn
c¸c nhμ kinh tÕ Mitchell ®· tiÕn hµnh nghiªn cøu theo c¸ch
Ng−êi ta cã thÓ dÔ dµng nhËn ra mét sè nhËn d¹ng qua kinh nghiÖm thùc tÕ nh÷ng
biÓu hiÖn cña chu kú kinh doanh, ®Æc biÖt lµ vÊn ®Ò chñ yÕu x¶y ra trong c¸c qu¸ tr×nh
nh÷ng biÓu hiÖn mang tÝnh ®Æc thï, nh−ng më réng vµ thu hÑp s¶n xuÊt vµ ®· ®−a ra
rÊt khã cã thÓ ®Þnh nghÜa ®−îc mét c¸ch ®−îc mét ®Þnh nghÜa nh− sau:
chÝnh x¸c vÒ chu kú kinh doanh. Trong qu¸ Chu kú kinh doanh lμ mét lo¹i dao ®éng
tr×nh nghiªn cøu nh÷ng biÕn ®æi râ rÖt cña ®−îc nhËn thÊy trong c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ
nÒn kinh tÕ, ban ®Çu c¸c nhµ nghiªn cøu vµ tæng hîp cña nh÷ng quèc gia mμ tæ chøc
c¸c sö gia ®Òu tiÕn hµnh nh÷ng quan s¸t c«ng viÖc chñ yÕu cña hä diÔn ra trong c¸c
trªn nhiÒu khÝa c¹nh kh¸c nhau: tõ thêi tiÕt ®¬n vÞ s¶n xuÊt kinh doanh: mét chu kú gåm
xÊu tíi c¸c cuéc chÝnh biÕn, sù ham mª ®Çu cã c¸c qu¸ tr×nh më réng s¶n xuÊt xuÊt hiÖn
c¬ vµ nh÷ng lçi lo sî, ho¶ng lo¹n. Môc ®Ých vμo c¸c kho¶ng thêi gian gièng nhau ë rÊt
cña qu¸ tr×nh nghiªn cøu nµy chñ yÕu lµ ®Ó nhiÒu ho¹t ®éng kinh tÕ, kÕ theo lμ c¸c giai
gi¶i thÝch cho sù khñng ho¶ng, suy sôp cña ®o¹n gi¶m sót, thu hÑp vμ c¸c giai ®o¹n
nÒn kinh tÕ. phôc håi t−¬ng tù mμ nh÷ng giai ®o¹n nμy
Nh−ng ®èi víi c¸c nhµ kinh tÕ, hä quan hîp nhÊt vμo giai ®o¹n më réng cña chu kú
t©m ®Õn kh¸i niÖm chu kú kinh doanh bao tiÕp theo; qu¸ tr×nh thay ®æi liªn tiÕp nμy
gåm c¶ nh÷ng biÕn ®éng cña b¶n th©n c¸c th−êng xuyªn diÔn ra nh−ng kh«ng mang
ho¹t ®éng kinh tÕ vµ nh÷ng nguyªn nh©n tÝnh ®Þnh kú; ®é dμi cña c¸c chu kú kinh

Xem thêm :  Những đồ dùng học tập cần thiết cho học sinh thcs

Th«ng tin Khoa häc Thèng kª sè 3/2005 – Trang 9
doanh th−êng tõ h¬n 1 n¨m tíi 10 hoÆc 20 gian tõ ®iÓm cùc tiÓu ®Õn ®iÓm cùc ®¹i; pha
n¨m; chóng kh«ng thÓ chia ®−îc thμnh c¸c thø hai – giai ®o¹n thu hÑp (thêi gian tõ ®iÓm
chu kú ng¾n h¬n mμ nh÷ng chu kú nμy cã cùc ®¹i ®Õn ®iÓm cùc tiÓu),
nh÷ng ®Æc tÝnh t−¬ng tù víi biªn ®é dao
2. BiÓu hiÖn cña chu kú kinh doanh
®éng xÊp xØ cña chÝnh chóng .
LÞch sö ph¸t triÓn kinh tÕ cña nhiÒu
§iÓm chÝnh ë ®©y lµ sù cïng vËn ®éng
n−íc kh¸c nhau, nhÊt lµ cña nh÷ng n−íc
cña nhiÒu biÕn kinh tÕ hoÆc c¸c qu¸ tr×nh
c«ng nghiÖp ph¸t triÓn, ®· tr¶i qua nhiÒu
kinh tÕ xuÊt hiÖn mang tÝnh ®ång bé trong
chu kú kinh doanh kh¸c nhau. Song thùc tÕ
qu¸ tr×nh diÔn biÕn cña bÊt kú chu kú kinh
cho thÊy, chu kú kinh doanh ë n−íc nµo
doanh nµo. RÊt nhiÒu lo¹i ho¹t ®éng kh¸c
còng lÆp ®i lÆp l¹i kh«ng theo mét ®é dµi
nhau cã xu h−íng ph¸t triÓn vµ t¸c ®éng lÉn
thêi gian gièng nhau, kh«ng theo mét biªn
nhau. Tr¹ng th¸i tù nhiªn cña chu kú kinh
®é dao ®éng gièng nhau vÒ c¸c kÕt qu¶
doanh phô thuéc vµ thay ®æi theo nh÷ng ®Æc
ho¹t ®éng kinh tÕ vÜ m« nh− GDP (theo gi¸
®iÓm chñ yÕu cña nÒn kinh tÕ, x· héi vµ thÓ
so s¸nh), thÊt nghiÖp, l¹m ph¸t… Do vËy,
chÕ chÝnh trÞ.
rÊt khã dù b¸o tr−íc ®−îc víi ®é chÝnh x¸c
Víi kh¸i niÖm trªn chóng ta cã thÓ nhËn cao. Sù kÕ tiÕp nhau c¸c chu kú kinh doanh
thÊy r»ng, mét chu kú kinh doanh gåm 2 cã thÓ ®−îc m« t¶ mét c¸ch h×nh thøc theo
pha; pha thø nhÊt – giai ®o¹n më réng (thêi ®å thÞ sau ®©y:

Thu hÑp Më réng Thu hÑp Më réng Thu hÑp

Cùc ®¹i

Cùc ®¹i Cùc tiÓu

Cùc tiÓu

ë ®å thÞ trªn: – Giai ®o¹n suy gi¶m cña chu kú ®−îc
xÐt lµ kho¶ng thêi gian gi÷a ®Ønh cña chu kú
– §Ønh lµ ®iÓm cao nhÊt mµ GDP ®¹t tíi
liÒn tr−íc víi ®¸y cña chu kú ®−îc xÐt.
trong mét chu kú.
– Giai ®o¹n t¨ng tr−ëng cña chu kú ®−îc
– §¸y lµ ®iÓm thÊp nhÊt mµ GDP gi¶m
xÐt lµ kho¶ng thêi gian gi÷a ®¸y cña chu kú
xuèng trong mét chu kú.
®−îc xÐt víi ®Ønh cña chu kú liÒn sau.

Trang 10 – Th«ng tin Khoa häc Thèng kª sè 3/2005
MÆc dï ®· ®¬n gi¶n ho¸ thùc tÕ ®i rÊt ®o¹n suy gi¶m, th−êng cã nh÷ng hiÖn t−îng
nhiÒu, song ®å thÞ m« t¶ sù kÕ tiÕp nhau c¸c sau xuÊt hiÖn:
chu kú kinh doanh ®−îc vÏ ë trªn còng chøa
– Hµng tån kho th−êng ®−îc thanh to¸n
®ùng ba ®iÓm ®¸ng l−u ý sau:
vµo khëi ®Çu giai ®o¹n; Ýt l©u sau ®ã, vèn
– §Ønh ®−îc xÐt ®Òu cao h¬n ®Ønh liÒn ®Çu t− kinh doanh vµo c¸c nhµ m¸y vµ c¸c
tr−íc, ®¸y ®−îc xÐt ®Òu s©u h¬n ®¸y liÒn sau. m¸y mãc trang thiÕt bÞ còng gi¶m m¹nh –
suy gi¶m lo¹i vèn nµy lµ hiÖn t−îng dÔ thÊy
– Giai ®o¹n t¨ng tr−ëng th−êng dµi h¬n
nhÊt.
giai ®o¹n suy gi¶m.
– CÇu vÒ lao ®éng gi¶m m¹nh, ®Çu tiªn
– C¸c chu kú kinh doanh th−êng kh¸c
lµ gi¶m sót vÒ sè giê lµm viÖc b×nh qu©n
nhau vÒ ®é dµi thêi gian.
ngµy, tuÇn, th¸ng…, sau ®ã lµ gi·n thî vµ
§Æc tr−ng thø nhÊt: c¸c nh©n tè chÝnh dÉn ®Õn thÊt nghiÖp cao h¬n.
thóc ®Èy kinh tÕ ph¸t triÓn trong mét thêi kú
– Gi¸ c¶ c¸c mÆt hµng nh¹y c¶m
dµi nhiÒu thËp kû th−êng lµ tiÒm n¨ng s¶n
th−êng gi¶m.
xuÊt vµ tæng møc cung, chø kh«ng ph¶i tæng
møc cÇu cña mét n¨m nµo ®ã. Nguån gèc – L·i kinh doanh gi¶m m¹nh.
lµm cho s¶n l−îng tiÒm n¨ng t¨ng lªn
– Gi¸ chøng kho¸n gi¶m, v× nh÷ng ng−êi
th−êng ®−îc ph©n ra lµm hai lo¹i: lo¹i thø
®Çu t− trªn thÞ tr−êng lo¹i nµy kh¸ nh¹y bÐn
nhÊt lµ t¨ng møc ®Çu vµo (vèn, lao ®éng, tµi
c¶m nhËn ®−îc ®iÒm xÊu.
nguyªn…); lo¹i thø hai lµ tiÕn bé cña c¸c lÜnh
vùc khoa häc ®Æc biÖt lµ khoa häc c«ng – Yªu cÇu tÝn dông gi¶m, kÐo theo l·i
nghÖ. Lo¹i nguån thø hai cã xu h−íng vËn suÊt gi¶m.
®éng ®i lªn kh«ng ngõng, ngµy cµng gi÷ vai Giai ®o¹n t¨ng tr−ëng cã h×nh ¶nh
trß träng yÕu h¬n, nhÊt lµ trong nh÷ng thËp ng−îc l¹i cña giai ®o¹n suy gi¶m, cho nªn
kû gÇn ®©y. nh÷ng ®Æc tr−ng cho suy gi¶m x¶y ra theo
§Æc tr−ng thø hai: c¸c chñ doanh chiÒu ng−îc l¹i ë giai ®o¹n t¨ng tr−ëng.
nghiÖp tÝch luü häc hái thªm ®−îc nhiÒu kinh 3. C¸c chØ tiªu ph©n tÝch chu kú kinh doanh
nghiÖm, tri thøc h¬n trong viÖc ®èi phã víi
D−íi gãc ®é thèng kª, tÊt c¶ c¸c
chu kú kinh doanh lµm cho biÕn ®éng kinh tÕ
nguyªn nh©n t¹o ra chu kú ®−îc c¸c nhµ
diÔn ra Ýt sãng giã h¬n.
thèng kª l−îng ho¸ thµnh c¸c chØ tiªu ph¶n
§Æc tr−ng thø ba: cã thÓ lµ do nh÷ng có ¸nh dao ®éng cña chu kú.
sèc bªn ngoµi x¶y ra bÊt th−êng, kh«ng lÖ
C¨n cø vµo thêi gian giao ®éng cña c¸c
thuéc vµo néi t×nh bªn trong hÖ thèng kinh tÕ
chØ tiªu, c¸c nhµ thèng kª ph©n thµnh 3 nhãm:
cña mçi quèc gia.
– ChØ tiªu chØ ®¹o;
Trong thùc tÕ, mçi giai ®o¹n cña chu kú
kinh doanh ë n−íc nµo còng thÕ, ®Òu cã – ChØ tiªu trïng hîp vµ
nh÷ng hiÖn t−îng ®Æc thï x¶y ra trë thµnh
– ChØ tiªu trÔ.
nh÷ng ®Æc ®iÓm ®Ó nhËn d¹ng. Nh− víi giai

Xem thêm :  15 tiệm bánh bông lan trứng muối cực ngon ở Sài Gòn

Th«ng tin Khoa häc Thèng kª sè 3/2005 – Trang 11
ChØ tiªu chØ ®¹o: giê lµm viÖc b×nh qu©n phÝ cho mét ®¬n vÞ lao ®éng, b×nh qu©n l·i
trong tuÇn; ®¬n ®Æt hµng míi vÒ hµng ho¸ suÊt −u ®·i ®−îc c¸c ng©n hµng thanh to¸n
tiªu dïng vµ vËt t− cho s¶n xuÊt; chØ sè gi¸ vµ c¸c kho¶n tiÒn nî tr«i næi trªn thÞ tr−êng.
nguyªn vËt liÖu; tån kho thµnh phÈm; gi¸ cæ Nh÷ng chØ tiªu vÒ chi phÝ tiªu dïng cho c¸
phiÕu, tr¸i phiÕu kho b¹c; chØ sè kú väng nh©n vµ x· héi còng ®−îc thÓ hiÖn trong
cña ng−êi tiªu dïng; tû lÖ lîi tøc vµ l−îng c¸c chØ tiªu trÔ.
cung tiÒn. C¸c chØ tiªu nµy x¶y ra tr−íc vµ
Tãm l¹i, c¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh dao
v× vËy cung cÊp tr−íc th«ng tin, tÝn hiÖu b¸o
®éng cña chu kú kinh doanh lµ nh÷ng c«ng
sím x¸c ®Þnh chiÒu h−íng vËn ®éng t¨ng
cô h÷u hiÖu ®Ó ph©n tÝch c¸c tÇn suÊt lu©n
gi¶m cña chu kú kinh tÕ. V× lý do nµy, c¸c
phiªn cña c¸c qu¸ tr×nh më réng hoÆc thu
chØ tiªu chØ ®¹o ®−îc quan t©m nhiÒu h¬n
hÑp cña chu kú kinh tÕ. Biªn ®é dao ®éng
vµ coi ®©y lµ nh÷ng chØ tiªu quan träng
kinh tÕ ®−îc ®Þnh nghÜa b»ng c¸c “chu kú
trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu chu kú kinh tÕ.
kinh tÕ”. Trong mét chu kú kinh tÕ xuÊt
Tuy nhiªn, tÇm quan träng cña c¸c chØ tiªu
hiÖn c¸c giai ®o¹n t¨ng vµo c¸c kho¶ng
nµy sÏ ®−îc lµm næi bËt vµ râ nÐt h¬n khi
thêi gian t−¬ng tù ë nhiÒu ho¹t ®éng kinh
chóng ®−îc sö dông trong mét khung tham
tÕ, tiÕp ®ã lµ nh÷ng giai ®o¹n suy tho¸i, sù
chiÕu cña mét hÖ thèng c¸c chØ tiªu mang
co gi·n vµ phôc håi kinh tÕ ®Ó hîp thµnh
tÝnh chu kú.
nh÷ng giai ®o¹n ph¸t triÓn cña nh÷ng chu
C¸c chØ tiªu trïng hîp nh− lµ lao ®éng, kú tiÕp theo vµ b¾t ®Çu tõ ®©y c¸c nhµ
s¶n l−îng; thu nhËp; chi phÝ s¶n xuÊt; tiªu nghiªn cøu ®· khëi x−íng ra c¸ch tiÕp cËn
thô; hÖ sè sö dông c«ng suÊt; vèn ®Çu t− vµ b»ng 3 lo¹i chØ sè tæng hîp (chØ sè tæng
chØ sè gi¸ tiªu dïng dÞch vô,… lµ c¸c chØ tiªu hîp cña c¸c chØ tiªu chØ ®¹o, chØ sè tæng
thèng kª qua ®ã cã thÓ ph©n tÝch ®¸nh gi¸ hîp cña c¸c chØ tiªu trïng hîp vµ chØ sè
toµn bé qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh tÕ tæng tæng hîp cña c¸c chØ tiªu trÔ) ®Ó ph©n tÝch
hîp. C¸c chØ tiªu nµy cã xu h−íng x¶y ra vµ dù b¸o kinh tÕ
®ång thêi víi chu kú kinh doanh cßn gäi lµ Tµi liÖu tham kh¶o:
chØ tiªu b¸o ngay, v× vËy chóng ®Æc tr−ng
1. Geoffrey Moore, Editor: Business Cycle
cho chu kú kinh doanh.
Indicators – Volume I, a Study by the National
C¸c chØ tiªu trÔ t−¬ng ph¶n víi chØ tiªu Bureau of Economic Research, Pubished by
chØ ®¹o, th−êng x¶y ra sau c¸c chØ tiªu Princeton University Press, Princeton 1961.
trïng hîp. V× vËy, c¸c chØ tiªu trÔ kÐm phÇn 2. Business Cycle Indicators Handbook –
quan träng, ®ång thêi chóng Ýt cã gi¸ trÞ Conference Board 2000, 12
thùc tÕ h¬n so víi c¸c chØ tiªu chØ ®¹o, chØ 3. N. Gregory Mankiw, Hardvard University:
tiªu trïng hîp vµ th−êng hay bÞ bá qua. C¸c Macro – economics – Third Edition – Worth
chØ tiªu trÔ nh− tû lÖ hµng ho¸ b¸n ra, chi Pubishers.

Trang 12 – Th«ng tin Khoa häc Thèng kª sè 3/2005


Chu kỳ kinh tế và 4 giai đoạn của chu kỳ kinh tế


Chu kỳ kinh tế và 4 giai đoạn của chu kỳ kinh tế
Với nền kinh tế Việt Nam, vẫn còn nhiều tranh cãi về việc xác định các mốc trong chu kỳ kinh tế do không có các quy chuẩn thật sự rõ ràng. Tuy nhiên vẫn có những cách để xác định chu kỳ kinh tế của nước ta. Việc hiểu rõ chu kỳ kinh tế cũng như xác định được nền kinh tế Việt Nam và thế giới đang ở trong giai đoạn nào là một trong những nhiệm vụ quan trọng của nhà đầu tư trong khi nghiên cứu và lựa chọn danh mục cổ phiếu cho mình.
? Đăng ký kênh Youtube của Happy Live để xem thêm nhiều video hữu ích: http://bit.ly/youtubehappylive
⭕️ Tham gia Cộng đồng Happy Live Đầu tư tài chính \u0026 Thịnh vượng tại: http://bit.ly/congdonghappylive
⭕️ Theo dõi thêm nhiều bài viết đầu tư hay tại: https://happy.live/danhmuc/dautu/
happylive
chukykinhte
4giaidoan
Nguồn bài viết: investar, Investopia, sicftu

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Tổng Hợp
Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Tổng Hợp

Related Articles

Back to top button